Τετάρτη, 16 Οκτωβρίου 2019

Ο χαμένος παράδεισος κι η λανθάνουσα πόλις: Χρήστος Αθανασιάδης

Χρήστος Αθανασιάδης, «Paradise lost» στην a.antonopoulou.art

Με αφορμή την νέα έκθεση του Χρήστου Αθανασιάδη Paradise Lost που εγκαινιάζεται την Τρίτη 29 Οκτωβρίου στην γκαλερί a.antonopoulou.art, και θα διαρκέσει ως τις 7 Δεκεμβρίου κάνουμε μια ευχάριστη αναδρομή στην παλαιότερή του δουλειά.  
Στην παρούσα δουλειά του ο Αθανασιάδης σχολιάζει με πικρή εικαστική αποτύπωση την έννοια του χαμένου παράδεισου, τον μύθο της ασφάλειας σε αντιδιαστολή με την γείωση σε μια σκληρή και κυνική πραγματικότητα. Στα επιτοίχια έργα του που έχει φιλοτεχνήσει με λάδι και κάρβουνο αντιπαραβάλλεται η ομορφιά της φύσης ως αντίδοτο στον ανθρώπινο πόνο απέναντι στην θλιβερή ειμαρμένη, που ωστόσο μας προσδίδει σοφία.
To παρακάτω κείμενο μου περιλαμβάνεται στον κατάλογο της έκθεσης του Χρήστου Αθανασιάδη με τίτλο Πόλεις που έγινε 21 Απρ - 22 Μαΐου 2004 στην ίδια γκαλερί. 

Πόλεις ΙΙΙ, σχέδιο με κάρβουνο, ζωγραφισμένο πάνω σε τοίχο και βιντεοπροβολή, μουσείο Κεραμεικού, έκθεση Athina By Art
                                                                                                                                                   Της Βασιλίκας Σαριλάκη
Η εξίσωση της ενατένισης μιας πόλης δεν είναι ποτέ απλή. Ο πιο όμορφος προσδιορισμός της όμως, ίσως να δόθηκε το 1998 από τον φιλόσοφο Κώστα Αξελό. Η ψυχή - γράφει - εμψυχώνει το σύνολο της σχέσης με τον κόσμο και με τον κόσμο, και η πόλις θεσπίζεται ως χωρο-χρόνος των δεσμών μεταξύ των όντων και των πραγμάτων. Τοποθετώντας και κείμενες, ψυχή και πόλις χτίζονται η μία μέσα στην άλλη..
Μιλάνο, 2003, Μικτή τεχνική σε καμβά

Κωνσταντινούπολη, 2003, Μικτή τεχνική σε καμβά
Συχνά αναρωτιόμαστε. Τί στ΄ αλήθεια θαμπώνει το βλέμμα μας όταν βυθιζόμαστε στο αγαπημένο μας τοπίο στην πόλη; Είναι η ανακούφιση της προγονικής ρίζας που μας χαυνώνει στο λίκνισμά της; Μήπως η έλξη της γνώριμης φθοράς στους τοίχους; Η διολίσθηση του βλέμματος, η αποδημία της ψυχής;
Στις πόλεις φαίνεται πως αυτό που συναντάμε τελικά, είναι οι γωνιές του ίδιου μας του εαυτού. Οι τόποι που ήδη αναζητήσαμε στην φαντασία μας. Είναι όψεις που οικειωνόμαστε γιατί αλλιώς αρνούνται να γίνουν μνήμες, νοσταλγικά πεδία, μοιραίες συναντήσεις με τον χρόνο.. Κι αυτό μοιάζει απολύτως φυσικό. Γιατί οι «στιγμές» μιας πόλης αναδύονται από μιαν άβυσσο. Η χωρικότητα κι η χρονικότητά της συνδιαλέγονται εντέλει με την υποκειμενική έως μυθολογική διάσταση που της δίνουμε –γιατί άραγε;- εμείς οι ίδιοι.
Οι περιηγητές και οι συγγραφείς ταξιδιών το γνωρίζουν αυτό πολύ καλά. Το ταξίδι του νου περιγράφει καλύτερα μια πόλη από την ίδια της την φωτογραφία.
Ο Χρήστος Αθανασιάδης ξεκινάει λοιπόν τις ζωγραφιστές του «Πόλεις» από την παραπάνω διαπίστωση. Είναι πόλεις που επισκέφτηκε, έζησε ή ονειρεύτηκε ο ίδιος αλλά το σημαντικότερο είναι πως μεταλλάχτηκαν μέσα του σε όψεις ενός μοναδικού, διευρυμένου χώρου. Πρόκειται για πόλεις του 21ου αιώνα που η ζωγραφική περιήγησή τους από τον καλλιτέχνη τις μετέτρεψε σε νεορομαντικές εικόνες του τέλους του 19ου αιώνα..
Λένινγκραντ, 2003, μικτή τεχνική σε καμβά
Στα νέα, αυτά, αστικά τοπία κυριαρχεί η απάλειψη της κίνησης, η χρωματική ομοιογένεια κι η στοχαστική ηρεμία. Το βουητό εκλείπει κι έτσι η χαλαρή θέαση μας οδηγεί να ξανοιχτούμε στο ευρύ, φασματικό πεδίο της πόλης.. Η αναμόρφωση της εικόνας που μετατρέπεται από φωτογραφική αποτύπωση σε ζωγραφική πλέον πράξη θυμίζει σε μερικά έργα την ισορροπημένη ηρεμία του Gerhard Richter ενω η στατικότητα των φυσιογνωμιών στο πολυσύχναστο Σύνταγμα, τους «λουόμενους» του Seurat..Άλλοτε πάλι νοιώθει κανείς πως ο καλλιτέχνης επιδιώκει να «κρύψει» έντεχνα το τοπίο με τον τρόπο του ιμπρεσιονιστή Vlaminck..
Πλατεία Συντάγματος, 2002, μικτή τεχνική σε καμβά
Σε κάθε όμως περίπτωση, αυτό που βλέπουμε είναι απλώς μια υποδυόμενη εικόνα.Ένα short cut μιας στιγμιαίας μνήμης που όπως πολύ καλά μας έμαθαν ο Proust κι ο Borges είναι πάντοτε παραπλανητική, πλαστογραφημένη κατά το δοκούν.
Στην τέταρτη ατομική του έκθεση που γίνεται στην γκαλερί a. antonopoulou.art ** ο Αθανασιάδης συνεχίζει να «επινοεί» νέες εικόνες που αναδύονται από καταγεγραμμένα στιγμιότυπα. Παλιότερα ήταν φανταστικοί χάρτες από χώρες που δεν υπήρχαν πουθενά. Ύστερα ήρθε η ποιητική παραχάραξη κινηματογραφημένων στιγμιότυπων σε σεκάνς. Τώρα σειρά έχει ο ανασασμός της πόλης κι η μέθεξη με το ενδότερο τοπίο της μνήμης... 
«Ο χρόνος είναι η ουσία απ’ την οποία είμαι φτιαγμένος ο ίδιος» έλεγε ο Borges.. Αλλά ποιός είμαι εγώ;”
Πράγα 2003, Μικτή τεχνική σε καμβά

                                                     

Παρασκευή, 11 Οκτωβρίου 2019

Εξαλείφοντας τον χρόνο… Jorge Luis Borges

boat
                                            Η τέχνη της ποίησης 
                                                                       Να κοιτάς το ποτάμι που είναι χρόνος και νερό,
                                                                       και να θυμάσαι πως κι ο χρόνος είναι ποτάμι,
                                                                       να ξέρεις πως πλανιόμαστε σαν το ποτάμι
                                                                       και τα πρόσωπά μας χάνονται σαν το νερό.

Jorge_L_Borges                 Να νοιώθεις πως η αγρύπνια είναι ένας άλλος ύπνος
                 όπου ονειρεύεσαι πως δεν κοιμάσαι,
                 κι ότι ο θάνατος που η σάρκα μας τον τρέμει,
                 είναι ο ίδιος που κάθε βράδυ μοιάζει μ’ όνειρο

                 Να βλέπεις στην ημέρα ή στον αιώνα ένα σύμβολο,
                 της κάθε μέρας του ανθρώπου και των χρόνων του,
                 να μεταλλάσσεις την επιδρομή του χρόνου
                 σε μουσική, σε ψίθυρο και σύμβολο.

                 Να βλέπεις πως ο θάνατος είναι ύπνος,
                 το δειλινό ένα χρυσάφι μελαγχολικό,
                 αυτή είναι η ποίηση
                 η αθάνατη κι η ασήμαντη.
                 που ξανάρχεται σαν την αυγή και σαν το δειλινό.


dilino           Ivan Aivazovsky
                                                                  Καμιά φορά τα απογεύματα,   
                                                                  ένα πρόσωπο μας κοιτάζει από τα βάθη του καθρέφτη
                                                                  η τέχνη πρέπει ναναι σαν αυτόν τον καθρέφτη
                                                                  να μας αποκαλύπτει το ίδιο μας το πρόσωπο.

                                                                  Λένε πως ο Οδυσσέας, χορτασμένος απ’ τα θαύματα,
                                                                  έκλαψε από αγάπη σαν είδε από μακριά την Ιθάκη,
                                                                  χλωρή και ταπεινή.
                                                                  Η τέχνη είναι σαν ετούτη την Ιθάκη
                                                                  η πράσινη αιωνιότητα – κι όχι τα θαύματα.
 
                                                                  Η τέχνη είναι ατέλειωτη σαν το ποτάμι που κυλά,
                                                                  κι όμως παραμένει
                                                                  στον ίδιο αεικίνητο καθρέφτη του Ηράκλειτου,
                                                                  που είναι ο ίδιος αλλά κι ο άλλος μαζί,
                                                                  σαν το ποτάμι που κυλά.
                                                                                                                               Jorge Luis Borges 
ivann     Ivan Aivazovsky, 1898 
O Όμηρος στην Ιλιάδα αποκαλεί τον ύπνο “αδελφό του θανάτου”. Κι ο Σοπενχάουερ επαναλαμβάνει συχνά την ταυτότητα ύπνος – θάνατος σ’ όλο του το έργο (welt als wille). O Μπόρχες που ήταν παθιασμένος αναγνώστης του Σοπενχάουερ προβάλλει την ιδέα, ότι έξω από το παρόν, ο χρόνος δεν υπάρχει. Κι ότι το ίδιο το παρόν που περιεργαζόμαστε είναι ήδη απατηλής φύσης..
Ο ύπνος είναι για το άτομο ότι ο θάνατος για το είδος” αναφέρει ο Μπόρχες στην Ιστορία της Αιωνιότητας. 

WilliamEttySleepingNymphSatyrs_thumb                                                                                               William Etty, Sleeping Nymph Satyrs, 1828 
Επίσης, στον “ Κυκλικό Χρόνο” αναφέρεται σε μια πολύ ενδιαφέρουσα μαρτυρία του Μάρκου Αυρήλιου που είναι η ακόλουθη: “ Κι αν ακόμα ζούσες τρείς χιλιάδες ή τριάντα χιλιάδες χρόνια, θυμήσου πως κανείς δεν χάνει άλλη ζωή, από αυτήν που ζει τώρα, ούτε ζει άλλη απ’ αυτήν που χάνει. Λοιπόν, το πιο μεγάλο χρονικό διάστημα ή το πιο μικρό, είναι ίσα. Το παρόν ανήκει σ’ όλους..το να πεθάνεις σημαίνει να χάσεις το παρόν, που είναι ένα χρονικό διάστημα απείρως μικρό.Κανείς δεν χάνει το παρελθόν, ούτε το μέλλον, γιατί κανείς δεν μπορεί να χάσει κάτι που δεν έχει. Θυμήσου πως όλα τα πράγματα περιστρέφονται γύρω απ΄ τις ίδιες τροχιές ακούραστα, και πως για τον θεατή είναι το ίδιο αν τα βλέπει έναν αιώνα ή δύο ή για μια αιωνιότητα..” 
LiberiPietroSleepingEndymion_thumb3                                                                                                             Liberi Pietro Sleeping Endymion 
Το συμμεριζόμενο όνειρο. Από τα πρώτα του δοκίμια ο Μπόρχες ισχυρίζεται ότι “το εγώ δεν έχει εσωτερική συνοχή” και το διατυπώνει ως εξής: “ Συνειδητοποίησα πως η προσωπικότητα, που της δίνουμε μιαν υπερβολική και δυσανάλογη βαρύτητα, δεν είναι απολύτως τίποτα. Κατέληξα στην υποψία ότι ουδέποτε θα ερχόταν μια απόλυτη στιγμή – ικανή να εξαγοράσει όλες τις υπόλοιπες – για να δικαιολογήσει την ύπαρξή μου και κατάλαβα ότι οι στιγμές της ζωής μου δεν είναι παρά προσωρινές φάσεις που ακρωτηριάζουν το μέλλον, κι ότι πέραν του πρόσκαιρου και του περιστασιακού δεν είμαστε κανείς”.
Διαπιστώνοντας αυτήν την περιστασιακότητα της ύπαρξης ο Μπόρχες προχωράει με αλτρουισμό σε μια “αποπροσωποποίηση” της ατομικότητάς του και καταστρέφει τα “πιστοποιητικά “του. Σε πολλά κείμενά του μάλιστα προσπαθεί να προσδιορίσει την έντονη διαίσθησή του ότι ο ίδιος είναι δημιούργημα κάποιου άλλου, ότι κάποιος άλλος τον έχει επινοήσει.. Στο διήγημά του ¨Τα Κυκλικά ερείπια” δίνει μια έντονη διατύπωση αυτής ακριβώς της διαίσθησης..
Αλλά και το σύμπαν είναι για τον Μπόρχες ένα όνειρο που ονειρεύονται οι πάντες. Το ‘συμμεριζόμενο όνειρο” όπως το ονομάζει στο ποίημα “ Το ξύπνημα”. Κι ο θάνατος είναι κι αυτός ένα όνειρο, όπως κι η τέχνη..  
andromeda                                                                                                                             Andromeda ‘s galaxy reflecting in water 
Ο τριανταφυλλί τοίχος..  Σε μια απ’ τις πολλές περιπλανήσεις του στο Μπουένος Άιρες το 1928 ο Μπόρχες σταμάτησε σε μια γειτονιά για να περιεργαστεί κάποτε, έναν τριανταφυλλί τοίχο. Γράφει: “ Έμεινα ακίνητος και περιεργάστηκα εκείνη την λιτότητα. Σκέφτηκα μεγαλόφωνα: Κατά πάσα πιθανότητα θα είναι το ίδιο που ήταν εδώ και τριάντα χρόνια…Φαντάστηκα την εποχή..ακόμα πρόσφατη σ’ ορισμένες χώρες αλλά ήδη παρωχημένη σ’ αυτήν εδώ την άστατη γωνιά της οικουμένης..Μπορεί να κελαηδούσε ένα πουλί ..κι ένοιωσα γι’ αυτό μια μικρούλα στοργή – μικρούλα σαν πουλάκι…το σίγουρο είναι πως μέσα σ΄ εκείνη την ιλιγγιώδη πλέον σιγή ακούστηκε ένας άλλος ήχος εκτός χρόνου, ο ήχος ενός γρύλλου. Η εύκολη σκέψη “Βρίσκομαι στα χίλια οχτακόσια τόσο” έπαψε να είναι μια ασαφής συνάθροιση ασαφών λέξεων και ρίζωσε βαθιά μέσα σ΄ αυτήν την πραγματικότητα. Ένιωσα πως είχα πεθάνει, ένιωσα πως ήμουν ο αφηρημένος παραλήπτης του σύμπαντος..ήταν ένας αόριστος τρόμος εμποτισμένος με επιστήμη που είναι η καλύτερη μεταφυσική διαύγεια. Δεν πίστεψα, επ’ ουδενί, ότι είχα αναπλεύσει τον υποτιθέμενο ρου του Χρόνου..υποπτεύθηκα μάλλον πως κατείχα την επιφυλακτική ή απούσα αίσθηση της αδιανόητης λέξης αιωνιότητα. Μονάχα πιο ύστερα κατάφερα να διαλευκάνω την φαντασίωσή μου εκείνη.. 
spiti Tο παλιό σπίτι του Μπόρχες στο Μπουένος Άιρες. Τώρα είναι κομμωτήριο! Όπως βλέπουμε είναι παλίο με ροδαλές αποχρώσεις όπως περιγράφει περίπου ο Μπόρχες στο αφήγημά του..
Το καταγράφω λοιπόν τώρα ως εξής: Η άδολη αυτή αναπαράσταση ομοιοσύστατων γεγονότων – η γαλήνη της νύχτας, ο λείος τοίχος, η επαρχιώτικη ευωδιά από αγιόκλημα, ο πρωτογενής πηλός _ δεν αποτελεί απλώς πανομοιότυπη επανάληψη όσων υπήρχαν σ’ αυτήν εδώ την γωνιά, εδώ και τόσα χρόνια, παρά είναι έξω από ομοιότητες κι επαναλήψεις η ίδια. Ο χρόνος, εαν είμαστε ικανοί να διαισθανθούμε αυτήν την ταυτότητα, αποβαίνει ανυπόστατο: η αδυναμία να διακρίνουμε και να διαχωρίσουμε μια στιγμή του φαινομενικού χτες και μιαν άλλη του φαινομενικού σήμερα, αρκεί για να τον εξαρθρώσει…” 
Fu-Baoshi-Crossing-Dadu-River                                                                                                           Fu Baoshi, Crossing the Dadu River, 1951 
Μια δαιμονικά έξυπνη ιδέα.. Αυτή η ιδέα της εξαφάνισης του χρόνου, της εξάρθρωσής του, διακατέχει κι άλλα, πολύ σημαντικά πνεύματα.. Έναν άριστο διάλογο πάνω στο θέμα ξετυλίγει στους ‘Δαιμονισμένους” ο Ντοστογιέφσκι..
Σταυρόγκιν: Στην Αποκάλυψη ο άγγελος ορκίζεται οτι δεν θα υπάρχει πλέον χρόνος..
Κυρίλωφ: Το ξέρω. Πολύ σωστά το λένε εκεί. Με σαφήνεια και ακρίβεια. Όταν φτάσει ολόκληρος ο άνθρωπος την ευτυχία, τότε δεν θα υπάρχει πια χρόνος γιατί δεν χρειάζεται κανείς τίποτα. Πολύ σωστή σκέψη.
Στυρόγκιν: Πού θα τον κρύψουνε λοιπόν;.
Κυρίλωφ: Πουθενά δεν θα τον κρύψουν. Ο χρόνος δεν είναι αντικείμενο, μα ιδέα. Θα σβήσει στο μυαλό. 
cosmos-lighting-2_21246237 
*  Ο αργεντινός Jorge Luis Borges ( 1899- 1986) θεωρείται μία από τις σημαντικότερες λογοτεχνικές μορφές του 20ού αιώνα. Παρόλο που είναι πιο γνωστός για τα διηγήματά του (όπου κυριαρχεί το στοιχείο του φανταστικού), ο Μπόρχες ήταν επίσης δοκιμιογράφος,ποιητής και κριτικός. Περισσότερα για την ζωή του εδώ.

Κυριακή, 15 Σεπτεμβρίου 2019

Πολιτικός Πολιτισμός είπατε;

                                                                             
                                                                               Της Βασιλίκας Σαριλάκη
Η Amanda Sofia Margareta Lind, 38 ετών είναι η νέα υπουργός Πολιτισμού και Δημοκρατίας της Σουηδίας εδώ και μισό χρόνο. Είναι οικολόγος (μέλος των Miljöpartiet δλδ των Πράσινων της Σουηδίας), έχει ντοκτορά στην ψυχολογία κι ο άντρας της είναι καλλιτέχνης και περφόρμερ. Βλέποντας την εικόνα αυτής της γυναίκας καταλαβαίνουμε ότι στην Ελλάδα όχι μόνον δεν θα γινόταν ποτέ αποδεκτή ως υπουργός απ΄το πατριαρχικό και συντηρητικό κατεστημένο της χώρας αλλά θα της έκαναν σίγουρα λεκτικό bullying. Θα την χαρακτήριζαν «αναρχοάπλυτη» για να μην πω τους χαρακτηρισμούς του «πεφωτισμένου» βουλευτή της ΝΔ, Κ. Μπογδάνου που χρησιμοποιεί τον όρο vegan μπαχαλοσατανίστριες. Ήδη ένα ελληνικό site ανέβασε μια "ιδιαίτερη φωτο" απο performance του συζύγου της..
Η πρόσφατη αναφορά της κας Παναγιωταρέα, συμβούλου της Υπουργού Πολιτισμού στον Ελεύθερο Τύπο είναι ενδεικτική των παραπάνω αντιλήψεων: «Πρώτη φορά παρατηρώ τους συμπολίτες μας πιο χαλαρούς, λιγότερο επιθετικούς, πιο φροντισμένους, σε πλήρη απόρριψη των αμπέχονων και του αφάνα style μαλλί των γυναικών, δηλαδή όσα αποτελούσαν ενός είδους σήμα κατατεθέν συριζαϊκό».
Πόσο πολιτικό πολιτισμό κρύβουν τέτοιες κατηγοριοποιήσεις και στοχοποιήσεις του άλλου; Είναι δυνατόν μια σύμβουλος της υπουργού πολιτισμού της Ελλάδας να στοχοποιεί την αντιπολίτευση λέγοντας πως οι συριζαίοι είναι «αφρόντιστοι» και κακοντυμένοι δλδ περίπου αναρχοάπλυτοι και να ασκεί λεκτικό bullying συλλήβδην; Δεν υποφώσκει «ταξικό μίσος» σε μια τέτοια δήλωση; Και είναι άραγε πολιτικός πολιτισμός να κυβερνάει στην Ελλάδα μια κυβέρνηση με πάνω από 95% άντρες και οι γυναίκες της κυβέρνησης να έχουν τέτοιες συμπεριφορές;
Είμαστε άραγε εμείς οι πολιτικά πολιτισμένοι κι οι Σουηδοί απολίτιστοι;
Αριστερά η υπουργός Πολιτισμού κα Μενδώνη και δεξια η συμβουλος της κα Παναγιωταρέα
Οι Έλληνες πολιτικοί, βουλευτές και υπουργοί, όχι μόνον έχουν προνόμια αλλά κυβέρνησαν με μίζες και λαμογιές, με offshore κα απέκτησαν πακτωλό χρημάτων ακινήτων και τραπεζικών λογαριασμών δίνοντας ασυλία στον εαυτό τους ώστε να μην τιμωρηθούν ποτέ για τα εγκλήματά τους. Χρεοκόπησαν την χώρα, διασπάθισαν το δημόσιο χρήμα κι εξάρτησαν την χώρα απ΄το εξωτερικό με τα μνημόνια σπέρνοντας φτώχεια και δυστυχία στους Έλληνες τους οποίους φτωχοποίησαν στον μέγιστο βαθμό χάρις στην διάσπαρτη διαφθορά.
Οι Έλληνες βουλευτές συνεχίζουν να ζούν πολυτελώς κι ο υψηλός μισθός τους δεν έχει καμμία σχέση με των άλλων πολιτών. Η Σουηδία αντιθέτως, δεν προσφέρει πολυτέλειες ή προνόμια στους πολιτικούς της, καθώς ζουν όπως όλοι οι άλλοι απλοί πολίτες της χώρας. Οι Σουηδοί πολιτικοί δεν έχουν μεγάλο μισθό, καθώς οι μισθοί τους είναι σχεδόν διπλάσιοι από τους μισθούς ενός καθηγητή δημοτικού σχολείου. Οι Σουηδοί δημοτικοί σύμβουλοι πληρώνονται ακόμη χειρότερα δεν έχουν γραφείο κι εργάζονται από το σπίτι. Η Σουηδία είναι μια χώρα χωρίς αριστεία καθώς αντιμετωπίζει τους δημόσιους υπαλλήλους της ως απλούς, καθημερινούς πολίτες χωρίς προνόμια. Αντιθέτως η «αριστεία» που προβάλλεται συνεχώς απ΄ την ελληνική κυβέρνηση προφανώς έχει μια υποκρυπτόμενη έννοια «αποκλεισμού» της πλειονότητας των πολιτών που προφανέστατα η κυβέρνηση δεν θεωρεί "αρίστους". Αυτή η υπεροπτική αντίληψη είναι πολιτικός πολιτισμός;
Είναι άραγε τα προνόμια των «αρίστων» πολιτικός πολιτισμός; Οι Σουηδοί πολιτικοί δεν έχουν επίσημα αυτοκίνητα, γραφεία ή άλλα προνόμια και χρησιμοποιούν δημόσια μέσα μεταφοράς. Οι υπουργοί της Σουηδίας και οι βουλευτές δεν έχουν υπηρεσιακά αυτοκίνητα ή ιδιωτικούς οδηγούς, ταξιδεύουν και μετακινούνται όπως όλοι οι άλλοι σε γεμάτα δημόσια λεωφορεία και τρένα, γράφει ο Guardian.
Επίσης, οι υπουργοί της Σουηδίας δεν έχουν καμία κοινοβουλευτική ασυλία και δικάζονται κανονικά στα δικαστήρια, όπως όλοι οι άλλοι. Δεν έχουν ιδιωτικούς γραμματείς στα γραφεία τους και το γραφείο τους είναι μικρό, 8m2 περίπου.
"Είμαι αυτός που πληρώνει τους πολιτικούς και δεν βλέπω κανένα λόγο να τους δώσω μια πολυτελή ζωή", δήλωσε ο Σουηδός πολίτης Joakim Holm στην Guardian. 
Οι πολιτικοί που δαπανούν δημόσιους πόρους για μεταφορές με ταξί αντί να χρησιμοποιούν το δημόσιο τρένο καταλήγουν να κατάγγελονται στις ειδήσεις! Στην Ελλάδα όλοι απομυζούν τον κρατικό κορβανά δίχως έλεος και μένουν ατιμώρητοι! Στην Σουηδία μόνον ο πρωθυπουργός, έχει την πολυτέλεια να χρησιμοποιεί υπηρεσιακό αυτοκίνητο συνοδευόμενο από τις δυνάμεις ασφαλείας. 
H Σουηδική κυβέρνηση δέχεται, φιλοξενεί και φροντίζει την υγεία πολλών χιλιάδων μεταναστών. Ο υπουργός Υγείας Β. Κικίλιας με νέα εγκύκλιο ξηλώνει το νόμο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ το 2016, που επέτρεπε την ελεύθερη πρόσβαση όλων στο ΕΣΥ, θέτοντας όρους που εμποδίζουν τους αλλοδαπούς ασφαλισμένους σε χώρες εκτός ΕΕ και κατ’ επέκταση αλλοδαπούς μη ασφαλισμένους, να έχουν δωρεάν πρόσβαση σε νοσοκομειακή περίθαλψη. Όταν ένας φτωχός πρόσφυγας πεθάνει χωρίς περίθαλψη είναι αυτό πολιτικός πολιτισμός;
Κάποτε πρέπει να άλλάξει το ύφος αλλά κυρίως το ηθος της πολιτικής εξουσίας. Κάποτε πρέπει να φύγει η διαφθορά απο την χώρα. Κάποτε πρέπει να γίνουν σεβαστοί οι θεσμοί, να εξυγιανθεί το Κράτος και να σταματήσουν οι αποκλεισμοί και οι διαχωρισμοί σε πατρίκιους και πληβείους. Κάποτε πρέπει να επανέλθει η αξιοκρατεία και η σεμνότητα στην πολιτική. Τότε θα έχουμε πολιτικό πολιτισμό κι ανάπτυξη.

Παρασκευή, 23 Αυγούστου 2019

Σάλος στην Ευρώπη με την αλλαγή του ρόλου των Μουσείων

Βρεττανικό Μουσείο
Σάλο στην νεοσυντηρητική Ευρώπη δημιούργησε η πρωτοβουλία της Δανέζας Jette Sandahl προέδρου της Ειδικής Επιτροπής με θέμα "Museum Definition, Prospects and Potentials (MDPP) του Διεθνούς Συμβούλιου Μουσείων (ICOM) που προτείνει την αλλαγή του ορισμού του Μουσείου. Η Sandahl υποστηρίζει  ότι το σημερινό μουσείο "δεν μιλάει τη γλώσσα του 21ου αιώνα" κι αγνοεί τις σημερινές απαιτήσεις για «Πολιτιστική Δημοκρατία». Η αλλαγή -που αιτείται την κοινωνική δικαιοσύνη, την ισότητα απέναντι στον Πολιτισμό και την ανάδειξη των μειονοτήτων- έγινε ήδη αποδεκτή τον περασμένο Ιούλιο απ΄ το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων, που εκπροσωπεί 20.000 μουσεία σ΄ όλον τον κόσμο. Το επόμενο βήμα είναι να αποφασιστεί οριστικά ο νέος ορισμός κι ως εκ τούτου ο νέος ρόλος των μουσείων. Αυτό θα γίνει στις 7 Σεπτεμβρίου στο Κυότο της Ιαπωνίας όπου θα συγκεντρωθούν χιλιάδες μέλη του ICOM.. Το θέμα αφορά φυσικά και στην Ελλάδα, την χώρα που γέννησε την Δημοκρατία και απαιτεί την επιστροφή των κλαπέντων Μαρμάρων του Παρθενώνα από το Βρεττανικό Μουσείο.                                                                            
                                                                                                                                           Της Βασιλίκας Σαριλάκη 
Μπορεί να αντιδρούν σήμερα κάποια εθνικά τμήματα του ICOM αλλά στην πραγματικότητα η πρόταση της Sandahl δεν ξεκίνησε καθόλου απ΄το πουθενά. Η συζήτηση για το αν τα μουσεία χρειάζονται νέο προσδιορισμό και ρόλο έχει φουντώσει απ΄το 2016. Εδώ και μισόν αιώνα περίπου, το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων είχε ορίσει το μουσείο ως "ένα μη κερδοσκοπικό ίδρυμα" που «αποκτά, συντηρεί, ερευνά, επικοινωνεί και εκθέτει την απτή και άυλη κληρονομιά της ανθρωπότητας και του περιβάλλοντος για σκοπούς εκπαίδευσης, μελέτης κι αναψυχής.". Εδώ και δεκαετίες όμως τα σύγχρονα μουσεία έχουν μετατραπεί από «ναούς τέχνης» σε Think Tanks, με φιλοξενία πολιτισμικών εκθέσεων που ανοίγουν διάλογο πάνω στα σημαντικότερα ζητήματα της καθημερινότητας. Επιπλέον επιτελούν εκπαιδευτικό έργο κι έχουν ανοίξει διαύλους επικοινωνίας μέσα απο διαδικτυακούς τόπους και βρίσκονται σε συνεχή διάδραση με το πολυπολιτισμικό κοινό. Στην Ελλάδα μάλιστα, κυρίως στην Θες/νίκη έχουν έφτασαν να φιλοξενούν έως πανηγύρια, γάμους και βαφτίσια! Σήμερα στα μουσεία έχουν γίνει τα πάντα όλα. Από performances ecosexuals στην Documenta που φιλοξενήσαμε και που κολακευόταν να διακηρύσσει την πολιτικοποίησή της στα πέρατα του κόσμου έως επιδείξεις γεννητικών οργάνων!

Τι έγινε λοιπόν τώρα και ξεσηκώθηκαν τόσες αντιδράσεις επειδή ο νέος ορισμός κάνει ευθέως αναφορά στην «ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την κοινωνική δικαιοσύνη»; Ποια είναι η αντίθετη πρόταση; Να προωθούν την αναξιοπρέπεια και την κοινωνική ανισότητα;  Ή μήπως έγινε σάλος γιατί βρισκόμαστε στην εποχή της ανόδου του νεοσυντηρητισμού στην Ευρώπη; Είναι πραγματικά εντυπωσιακό αλλά την περασμένη εβδομάδα, 24 εθνικά παραρτήματα του Συμβουλίου - συμπεριλαμβανομένων αυτών της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Γερμανίας, του Καναδά και της Ρωσίας - ζήτησαν αναβολή της επίσημης ψηφοφορίας της αναθεώρησης προκειμένου να εκδώσουν  "άλλη πρόταση" από του ICOM.
Η τροποποίηση του ICOM –που σημειωτέον βρίσκεται υπο την αιγίδα του ΟΗΕ-αναφέρει τα εξής «επικίνδυνα»!:
  

«Τα μουσεία αποτελούν χώρους εκδημοκρατικοποίησης, ενσωμάτωσης και πολυφωνίας που προάγουν τον κριτικό διάλογο σχετικά με το παρελθόν και το μέλλον. Αναγνωρίζοντας και αντιμετωπίζοντας τις συγκρούσεις και τις προκλήσεις του παρόντος, φυλάσσουν αντικείμενα τέχνης και εμπιστεύονται δείγματα της κοινωνίας, διαφυλάσσουν ποικίλες μνήμες για τις μελλοντικές γενιές και εγγυώνται ίσα δικαιώματα και ισότιμη πρόσβαση για όλους τους ανθρώπους στην κληρονομιά.

  

Τα μουσεία δεν έχουν στόχο το κέρδος. Είναι συμμετοχικά και διαφανή κι εργάζονται σε ενεργό σύμπραξη με διάφορες κοινότητες και για διάφορες κοινότητες για τη συλλογή, τη διατήρηση, την έρευνα, την ερμηνεία, την έκθεση και την ενίσχυση της κατανόησης του κόσμου, με σκοπό να συμβάλουν στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την κοινωνική δικαιοσύνη, την παγκόσμια ισότητα και την πλανητική ευημερία.»

  

Activists are seen holding a banner during the protest against oil company BP at the British Museum in London, February 2019. Photo, Dinendra Haria SOPA, Images LightRocket via Getty Images.
Ας δούμε τις αντιδράσεις. Η Juliette Raoul-Duval, που προεδρεύει στην ICOM France, είπε πως πρόκειται για ένα «ιδεολογικό» μανιφέστο «που δημοσιεύθηκε χωρίς να συμβουλευτεί» τα εθνικά παραρτήματα. Ο Hugues de Varine, πρώην διευθυντής του ICOM, δήλωσε ενοχλημένος κι ανέφερε στο The Art Newspaper ότι έμεινε εμβρόντητος απ΄τον βερμπαλισμό «μοδάτων ιδεολογιών», που δεν ξεχωρίζουν ένα μουσείο από ένα πολιτιστικό κέντρο, μια βιβλιοθήκη ή ένα εργαστήριο. Το ερώτημα είναι: Από πότε η ιδεολογία αποτελεί εμπόδιο κι  η δημοκρατική αντιμετώπιση του πολιτισμού αποτελεί μοδάτη ιδέα;

  

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η διαμάχη μεταξύ διαφορετικών συμφερόντων στο ICOM ξεκίνησε ήδη από τον Ιούνιο όταν ο François Mairesse, καθηγητής στο Université Sorbonne Nouvelle και πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Μουσειολογίας, παραιτήθηκε από την επιτροπή που προήδρευε η Sandhal δηλώνοντας: "Θα ήταν δύσκολο για τα περισσότερα γαλλικά μουσεία - ξεκινώντας από το Λούβρο - να ανταποκριθούν στον ορισμό αυτό, θεωρώντας τα ως «πολυφωνικούς χώρους».
Στην πραγματικότητα οι δηλώσεις αυτές αντικατοπτρίζουν την αντίσταση στην ολοένα κι αυξανόμενη πίεση στα Δυτικά Μουσεία (που στηρίζονται σε κλοπές έργων τέχνης) τα οποία διεκδικούν οι χώρες-αποικίες από όπου εκλάπησαν. Μια απ΄ αυτές είμαστε κι εμείς.

  

Η προσπάθεια της Sandhal δέχεται επίσης πόλεμο γιατί διεκδικεί μια νέα θέση για τις μειονότητες αλλά κι εκδημοκρατισμό της λειτουργίας των Μουσείων, με έλεγχο των πηγών χρηματοδότησης κλπ. Είναι μια ακτιβίστρια επιμελήτρια, από τις λίγες που έχουν απομείνει ακόμα διεθνώς, ειδικά σε σχέση με τα δικαιώματα των γυναικών. Η Sandhal, είναι διευθύντρια του Γυναικείου Μουσείου της Δανίας, που δημιούργησε η ίδια ενώ μετέτρεψε τις εθνολογικές συλλογές του Γκέτεμποργκ στη Σουηδία στο «Μουσείο Παγκόσμιων Πολιτισμών».

  

Το ελληνικό τμήμα του ICOM δεν έχει εκδώσει καμιά σχετική ανακοίνωση προς το παρόν. Περιμένουμε και την ανακοίνωση της Ένωσης Ελλήνων Τεχνοκριτικών AICA-Hellas καθώς όπως προανέφερα το ζήτημα μας αφορά ιδιαιτέρως. Στην Ελλάδα έχουμε 82 Αρχαιολογικά μουσεία, 45 Ιστορικά, 26 Βυζαντινά κι Εκκλησιαστικά, 35 Λαογραφικά, 33 Τέχνης εκ των οποίων πολλά ιδιωτικά, όπως επίσης Μουσεία Φυσικής Ιστορίας, Τεχνολογίας, Πολεμικά και Ναυτικά. Έχει σημασία να έχουμε άποψη για τον ρόλο και την εφεξής λειτουργία τους όπως επίσης και για την επιστροφή των δικών μας κλαπέντων αρχαιοτήτων..
  

Δευτέρα, 15 Ιουλίου 2019

Ingmar Bergman (συνέντευξη στον Andre Müller) κι αποστάγματα σκέψεων..

Ο Ingmar Bergman το 1976, © Otfried Schmidt, courtesy of Andre Müller
       
                                                                                                                                          Της Βασιλίκας Σαριλάκη
Για τον Bergman δεν χρειάζονται συστάσεις. Είναι κατά πολλούς ο σημαντικότερος κινηματογραφιστής του 20ου αιώνα. Σκηνοθέτησε πάνω από 60 ταινίες και 130 θεατρικά καθώς ήταν για χρόνια διευθυντής στο Βασιλικό θέατρο της Στοκχόλμης κάτι που απηχεί και στα κινηματογραφικά σενάριά του με την εμφανή θεατρική ποιότητα και βυθοσκόπηση στις αγωνίες του όντος... Ο Bergman ήταν σημαντικός στοχαστής. Ο Kieślowski είχε πει κάτι πολύ σωστό. Ότι είναι ίσως ο μόνος που έχει πει τόσα πολλά για την ανθρώπινη φύση όπως ο Dostoyevsky ή ο Camus...
Έναν αιώνα μετά την γέννησή του το μικρό αυτό αφιέρωμα επαναφέρει το άρωμα της δυνατής του σκέψης και την σοφή πραγματογνωμοσύνη του. Υπάρχουν πολλά σχόλια για τις προσωπικές του εμπειρίες και τα έργα του. Η συνέντευξη που δημοσιεύεται  έγινε σε ένα ξενοδοχείο στο Μόναχο, το 1976 και την διάλεξα γιατί είναι αποκαλυπτική. Ποτέ δεν φανταζόμουν π.χ πως ο  ακατάβλητος για 60 χρόνια Bergman, είχε κάνει κάποτε απόπειρα αυτοκτονίας..Η μετάφραση είναι δική μου. Ακολουθούν αποσπάσματα από σημαντικές παρακαταθήκες του που σταχυολόγησα προσεκτικά από το βιβλίο “Ο Bergman μιλάει για τον Bergman”,(εκδ. Ροές”) κι άλλες πηγές. 
                                  * * * * * * * * * * * * *
« Όλη μου την ζωή ως καλλιτέχνης την πέρασα προσπαθώντας να επικοινωνήσω με άλλους ανθρώπους, προσπαθώντας να κατανικήσω την μοναχικότητά μου..» Η γυναίκα του μόλις έφερε λίγο μεταλλικό νερό.
«Η γυναίκα μου είναι η γραμματέας μου είπε γελώντας».. Η αλήθεια είναι πως μόλις είχε ανανήψει από μια τεράστια οικονομική καταστροφή που οδήγησε σε βίαιη έξωσή του από το Stockholm Royal Theatre με αστυνομική επέμβαση , με νευρική κατάρρευση, απόπειρα αυτοκτονίας και αυτοεξορία του για 5 χρόνια στο Μόναχο όπου και γύρισε το «Αυγό του φιδιού» και την «Φθινοπωρινή Σονάτα»
         Γιατί δεν αποδέχεστε την μοναξιά;» ρώτησα
«Μα κανείς πιστεύω, δεν μπορεί να την αποδεχτεί.. κανείς στον κόσμο. Θεέ μου! Κάθε παιδάκι ήδη από την ηλικία των τεσσάρων ετών καταλαβαίνει πως αυτή η απομόνωση υπάρχει.. αυτή η μοναξιά. Και κάθε ανθρώπινη ύπαρξη προσπαθεί να την αφήσει πίσω της και κάθε άνθρωπος προσπαθεί να βρει κάτι που θα τον βγάλει από εκεί. Δεν συμφωνείτε;» 
Ανακάθησε και το βλέμμα του αποκάλυψε μια έκφραση παιδιού. Με τα γεμάτα χάρη χέρια του άρχισε να χειρονομεί δίνοντας έμφαση στα λόγια του:
«Προσπαθώ με τα φιλμ μου και τις θεατρικές παραστάσεις μου να κάνω τον κόσμο ένα καλύτερο μέρος, ακόμη και μικροσκοπικά, καταλαβαίνεις; Ακατάπαυστα πάσχισα να το κάνω αυτό και συνεχίζω να το κάνω για καθαρά εγωιστικούς λόγους. Έτσι είναι κατασκευασμένη η δική μου….Πως να το πούμε.. μηχανή;»
 Στην αυτοβιογραφία του που έχει τίτλο "Laterna magica" που εκδόθηκε το 1987, ο Bergman περιγράφει πως έχασε την πίστη του κατά την διάρκεια μιας εγχείρισης.. Όταν ξύπνησε μετά από μια εξάωρη νάρκωση, οι 6 ώρες του φάνηκαν σαν ένα μόλις λεπτό.
« Οι χαμένες ώρες της εγχείρησης,» λέει στο βιβλίο, “ μου έδωσαν μια καθησυχαστική ετυμηγορία: γεννήθηκες χωρίς να το επιδιώξεις, ζεις χωρίς να υπάρχει νόημα.. και όταν πεθαίνεις διαγράφεσαι»
Την ίδια ιστορία μου εξιστόρησε και τώρα με άλλον τρόπο. Μου είπε: « Αυτό το ένα λεπτό, αυτές οι 6 ώρες ήταν μια φανταστική εμπειρία για μένα. Γιατί έφτασα στην πεποίθηση ότι ζεις, είσαι κολλημένος στην ζωή και μετά αίφνης μια μέρα ξεκολλάς. Είσαι μια ύπαρξη και μετά μια μη-ύπαρξη. Και αυτός ο φανταστικός χρόνος, από την ζωή στον θάνατο, περιέχει τα πάντα. Το τρομερό, το όμορφο, το άπειρο, το αναπάντεχο, το φριχτό..όλα είναι εκεί. Και αυτό το βρίσκω καταπληκτικό. Κι αυτό μου φτάνει ». Μου έδειξε με το δάχτυλο την οροφή από όπου κρεμόταν μια στρογγυλή λάμπα. 
« Αυτή ήταν μια καλή στιγμή όταν κατάλαβα ότι δεν υπάρχει Θεός εκεί πάνω και πως κανένας δεν με παρατηρεί. Ξαφνικά ένοιωσα ένα αίσθημα ασφάλειας. 
Πάντοτε φοβόμουνα  τον Ύψιστο Θεό από εκεί πάνω. Όταν είσαι νέος φοβάσαι τόσο πολύ , και γίνεσαι έτσι τόσο δυστυχής και άτολμος. Φοβάσαι ένα σωρό πράγματα κι αυτό σε κάνει τόσο κακό..»  

« Και ύστερα;» ρώτησα.. « Ύστερα πρέπει να αναγνωρίσεις το κακό και να το αποδεχτείς. Μόλις το αναγνωρίσεις, το αποδεχτείς, το κοιτάξεις στα μάτια και.. δεν θέλω να το πω.. φιλιώσεις με αυτό, αλλά όταν το μάθεις, τότε μπορείς να το καταπολεμήσεις καλύτερα.»

“Σας πέρασε ποτέ από το μυαλό να κάνετε ψυχανάλυση;” ρώτησα 
Ο Bergman ξέσπασε σε γέλια που γέμισαν το δωμάτιο. Αυτό τον διασκέδασε τόσο που του έφτιαξε το κέφι. Στην αρχή είχαμε συμφωνήσει αν μου μιλήσει μόνο είκοσι λεπτά. Τώρα μιλάμε εδώ και δύο ώρες. “Ξέρεις” μου είπε, “ένας καλλιτέχνης κάνει ο ίδιος θεραπεία στον εαυτό του και δεν πρέπει να έχει κακή γνώμη για αυτό. Μια τίγρης δεν έχει καμμία απολύτως ενοχή όταν τρώει ένα ωραίο ζώο. Ο καλλιτέχνης πρέπει να φάει τα ζώα του. Αυτό είναι μέσα στο παιχνίδι. Πρέπει να έχουμε τις καλύτερες συνθήκες για την δουλειά μας και πρέπει να είμαστε ελεύθεροι. Διαφορετικά ξέχνα το.”
Η εξαγορασμένη ελευθερία. Η γνωστή αν και μπανάλ φράση του Dostoevsky  μου ήρθε τότε στον νου.. “Τα λεφτά είναι εξαγορασμένη ελευθερία”.Ήδη αναρωτιόμουν τι άλλο να ρωτήσω και τότε είπα: “Έχετε την ελευθερία να κάνετε ότι θέλετε;” Σοκαρίστηκα απο την ευθύβολη απάντηση: “ Ίσως με την βοήθειά σας.. Όταν ξεκίνησα δεν είχα καθόλου ελευθερία. Ούτε στα φιλμ ούτε στο θέατρο. Αλλά σήμερα είμαι 100% ελεύθερος”.¨” Είστε ευτυχισμένος τώρα;” ρώτησα.
Έβαλε στο ποτήρι περισσότερο μεταλλικό νερό αλλά δεν το άγγιξε. “Όχι” είπε.” Δεν είμαι ευτυχισμένος αλλά νιώθω άνετα. Ξέρετε, είμαι σαν το ψάρι, κι έχω το ενυδρείο μου. Έχει τα όριά του αλλά δεν τα δέχομαι. Για μένα είναι απλώς συμβολικά αυτά τα όρια. Ασφαλώς, όπως ο καθένας μας ασχολούμαι με όλα τα γύρω πράγματα, και με τον εαυτό μου. Αλλά έχω το ενυδρείο μου, και μου αρέσει, και είστε ευπρόσδεκτος να με επισκεφθείτε σε αυτό.
Τώρα, πήρε το ποτήρι και το άδειασε.
Ξαναγύρισα  στις σημειώσεις μου. Υποτίθεται έπρεπε να πάρω κάποιες λεπτομέρειες από τον παγκοσμίου φήμης σκηνοθέτη για το "αυγό του φιδιού", το οποίο σχεδίαζε να γυρίσει στο στούντιο Βαυαρίας στο Μόναχο. Αυτό μου είχε ζητήσει ο εκδότης μου. Αλλά ο  Bergman δεν ήθελε να μιλήσει γι 'αυτό.
Η ταινία λαμβάνει χώρα το 1923, την χρονιά που απέτυχε το πραξικόπημα του Χίτλερ, και δείχνει – απο όσο ξέρω - την ανθρώπινη αυτοκαταστροφική πορεία αξιοποιώντας το παράδειγμα μιας διαφαινόμενης καταστροφής.
 Ρώτησα: "Νομίζετε ότι οι άνθρωποι είναι από τη φύση καταστροφικοί; " Γέλασε πάλι και με λυπημένα μάτια του και είπε: "Ναι."

Τι είναι ο πνευματικός θάνατος; Το 1951 ο Bergman κάνει μια δραματική ταινία που σχολιάζει το πρώτο σκίρτημα του έρωτα και μια αιφνίδια εξέλιξη του θανάτου του αγοριού που έχει ερωτευτεί μια μπαλαρίνα. Με αφορμή την ταινία λέει ο δημιουργός της: “ Εκείνο τον καιρό με απασχολούσε πολύ ο φόβος του θανάτου. Όχι του σωματικού τόσο –κι αυτού βέβαια- όσο του πνευματικού θανάτου. Το ότι δηλαδή, κάθε μας πράξη, κάθε μας επιλογή οδηγεί σ΄ ένα πλησίασμα της ζωής ή σ΄ έναν μικρό θάνατο..” Φοβερά σημαντική και χρήσιμη ιδέα.. Και πόσο ηθικό ανάστημα απαιτείται για αυτήν την σκέψη!!
 
Ερωτισμός.Το 1953 γίνεται το γύρισμα της ταινίας “Ένα καλοκαίρι με την Μόνικα” με πρωταγωνίστρια την Χάριετ Άντερσον, σ΄ ενα νησάκι στην Σουηδία. “ Όλοι είμαστε καψουρεμένοι μαζί της. Δεν έχει ξαναβγεί κοπέλα στον Σουηδικό κινηματογράφο που να εκπέμπει την αχαλίνωτη ερωτική σαγήνη της Χάριετ” δήλωσε. “Όλη η ταινία βγήκε αβίαστα σαν τραγούδι. Κι ύστερα την έκοψε η λογοκρισία. Έκοψε διάφορα και ολόκληρη την σκηνή όπου μεθάνε στην παραλία κι ακολουθεί μια σκηνή ερωτικού παροξυσμού..Αναγκαστήκαμε να το δεχτούμε. Πάντως την ταινία αυτή την έχω βαθιά στην καρδιά μου και χαίρομαι πάντα όταν την ξαναβλέπω” 
   
Ο έρωτας παίζει ένα μεγάλο ρόλο στις ταινίες του και στην ζωή του και εμφανίζεται χωρίς ταμπού, ενοχές και προκαλύμματα με τολμηρές εκδοχές ακόμη και ‘ανάρμοστου΄για την εποχή του έρωτα και σχέσεις, όπως π.χ στις εκδοχές ερωτισμού μεταξύ δύο γυναικών στην Persona, στην έλξη γιού μάνας στην Σιωπή κλπ. Eδώ βλέπουμε σκηνή από την ταινία Μέσα από τον σπασμένο καθρέφτη, του 1961.
  Γυναίκες υπήρξαν γι αυτόν πολλές, ωστόσο, η γυναίκα της ζωής του θα ήταν η Λίβ Ούλμαν, που έπαιξε σε πολλές ταινίες του κι έγινε πασίγνωστη από την ερμηνεία της στην Persona το 1966 όπου συμπρωταγωνίστησε με την Μπίμπι Άντερσον με την οποία επίσης είχε ερωτική σχέση κάποια εποχή ο Bergman.. Την Ούλμαν δεν την παντρεύτηκε ποτέ αλλά έκαναν μαζί έναν γιό. Συνολικά έκανε 5 γάμους και απέκτησε 9 παιδιά, εξ ου και τα μόνιμα οικονομικά προβλήματα του μεγάλου σκηνοθέτη. Eδώ τον βλέπουμε με την Ούλμαν (δεξιά) και την Άντερσον στα γυρίσματα της Persona το 1966. 

Η Ούλμαν, πρωταγωνίστησε επίσης το 1969 στην ταινία Το Πάθος της Άννας και στην πραγματικότητα το όνομά της ως ηθοποιού συνδέεται απόλυτα με τον Bergman, καθώς έπαιξε στις γνωστότερες ταινίες του, την Ντροπή το 1967, Κραυγές και Ψίθυροι το 1972, το Αυγό του φιδιού, το 1977, την Φθινοπωρινή Σονάτα το 1978, την τηλεσειρά Σκηνές απο έναν γάμο το 1973 κλπ.

Η ταπείνωση. Ο Bergman που γεννήθηκε στην Ουψάλα της Σουηδίας το 1918 είχε δύσκολα παιδικά χρόνια. Ο ίδιος δήλωνε καθηλωμένος στην παιδική του ηλικία που αναβίωνε συχνά με την φαντασία του. Στην αυτοβιογραφία του περιγράφει ότι ο πατέρας του, που ήταν αυστηρός λουθηρανός, τον έκλεινε σε σκοτεινές ντουλάπες για να τον τιμωρήσει για “παραπτώματα” όπως του να κατουρηθεί στον ύπνο του μικρός..“Ένα  από τα ισχυρότερα συναισθήματα που θυμάμαι από την παιδική μου ηλικία είναι, ακριβώς, το να είμαι ταπεινωμένος. Χτυπημένος από λόγια, πράξεις ή καταστάσεις.
Δεν είναι μια αλήθεια  ότι τα παιδιά νοιώθουν πάντοτε βαθιά ταπεινωμένα στις σχέσεις τους με τους μεγάλους και αναμεταξύ τους; Έχω την εντύπωση πως τα παιδιά περνούν ένα μεγάλο μέρος του χρόνου τους στο να ταπεινώνουν το ένα το άλλο. Ολόκληρο το εκπαιδευτικό μας δεν αποτελεί παρά μια διαρκή ταπείνωση, και ήταν ακόμα περισσότερο όταν ήμουν εγώ παιδί. Μια από τις πληγές που θεωρώ από τις πλέον δύσκολες να αντέξω στην ενήλικη ζωή μου είναι ο φόβος της ταπείνωσης, και η αίσθηση του να ταπεινώνεσαι. . . Κάθε φορά που διαβάζω μια κριτική, για παράδειγμα -  εγκωμιαστική ή μή - μου ξυπνά αυτό το συναίσθημα. . .
Το να ταπεινώνεις και το να ταπεινώνεσαι, νομίζω, αποτελεί ένα εξαιρετικά κρίσιμο στοιχείο ολόκληρου την κοινωνικού μας συστήματος. Δεν είναι ότι λυπάμαι μόνο για τον καλλιτέχνη. Γιατί γι’ αυτόν ξέρω ακριβώς σε ποιό σημείο νιώθει πιο ταπεινωμένος. Αλλά δείτε για παράδειγμα την γραφειοκρατία. Θεωρώ ότι έχει δομηθεί να προσφέρει τον ύψιστο βαθμό ταπείνωσης, που αποτελεί ένα από τα πλέον χειρότερα και επικίνδυνα δηλητήρια που υπάρχουν.”  
Οι θρησκευτικές ιδέες. To 1962 γυρίζει την ταινία Χειμωνιάτικο Φώς που όπως λέει ο Bergman σε μια συνέντευξη “Περιγράφει την ιστορία κάποιου που κλείνεται μέσα σε μια ερημική εκκλησία, πηγαίνει στην Άγια Τράπεζα και λέει “Θεέ μου θα καθίσω εδώ μέχρι να μου αποδείξεις με κάποιο τρόπο ότι υπάρχεις. Αυτό θα είναι ή το δικό σου τέλος ή το δικό μου!” Αρχικά η ταινία ασχολείται με τα μερόνυχτα που ζει το μοναχικό αυτό άτομο κλεισμένο μέσα στην εκκλησία, όπου πεινάει και διψάει όλο και περισσότερο έως ότου αρχίζει και καταλαμβάνεται σταδιακά με τα οράματα και τα όνειρά του, μπερδεύοντας το όνειρο με την πραγματικότητα ενώ μετέχει σ’ ένα αλλόκοτο και σκοτεινό αγώνα πάλης με τον Θεό.” 
Όπως είναι γνωστό, ο πατέρας του Bergman ήταν ένας πουριτανός και αυστηρός χριστιανός εξ ού και η έντονη τάση πατροκτονίας στα θρησκευτικά συναισθήματα που έτρεφε ο ίδιος.  “Έχω ρουφήξει τον Χριστιανισμό με το γάλα της μάνας μου “ έλεγε και προσέθετε: “Προσπαθούμε να πετύχουμε δύο πράγματα ταυτόχρονα. Από την μια επικοινωνία με τους άλλους - αυτό είναι το βαθύτερο ένστικτο μέσα μας- κι από την άλλη ασφάλεια. Με συνεχή επικοινωνία με τους άλλους ελπίζουμε ότι θα μπορέσουμε να δεχθούμε το φρικτό γεγονός της ολοκληρωτικής μας μοναξιάς. Ψάχνουμε αδιάκοπα για καινούργια σχέδια, καινούργια σχήματα, καινούργια συστήματα, για να μπορέσουμε να αποσοβήσουμε μερικά ή ολικά την επίγνωση της δικής μας μοναξιάς.  Αλλιώς δεν θα είχαν ποτέ προκύψει τα θρησκευτικά συστήματα….Όμως κανείς δεν είναι άτρωτος από θρησκευτικές ιδέες κι εξομολογητικές τάσεις. Μπορεί να πέσουμε θύματά τους εκεί που δεν το περιμένουμε. Είναι σαν τον κίτρινο πυρετό, σαν τον κεραυνό. Είσαι ολότελα αβοήθητος, εκτεθειμένος. Σήμερα αποκλείω μια τέτοια υποτροπή, Αλλά δεν μπορώ να την αποκλείσω και για αύριο..” 
 Η ένοχη ελπίδα..Υπάρχουν πολλές ταινίες του Bergman που ασχολούνται με το θρησκευτικό συναίσθημα και τον φόβο ή τις ενοχές αλλά και την έννοια της οντολογίας και του προορισμού. Η πλέον γνωστή βέβαια είναι η Έβδομη σφραγίδα που γύρισε το 1956 μέσα σε ένα μήνα ως ένα εκπαιδευτικό φιλμ για τους φοιτητές του! Κι εδώ υπάρχει ένας άθεος γαιοκτήμονας από την μια κι ο μεσαιωνικός ιππότης Μπλόκ από την άλλη που ψάχνει να βρει τον θεό αλλά που ο θεός παραμένει σιωπηλός.. Και την ίδια στιγμή αναφωνεί: “Γιατί δεν μπορώ να σκοτώσω τον θεό μέσα μου;'” 
   Στο αυτοβιογραφικό αυτό ερώτημα τελικά απάντησε ο ίδιος ο Bergman δηλώνοντας κάτι πολύ εντυπωσιακό:
Ισοπέδωσα το σπίτι μου.“Με την εξάλειψη της θρησκευτικής πλευράς της ύπαρξής μου η ζωή μου έγινε πολύ πιο εύκολη. Ο Σάρτρ έλεγε πόσο ανελεύθερος ήταν ως καλλιτέχνης και συγγραφέας και πόσο υπέφερε γιατί δεν τα κατάφερνε.Μετά από μια αργή διανοητική πορεία συνειδητοποίησε πως η αγωνία του για το ότι αυτά που έκανε δεν είχαν αξία αποτελούσε ένα αταβιστικό κατάλοιπο από την θρησκευτική αντίληψη ότι υπάρχει κάτι που είναι το Ανώτατο Καλό και Τέλειο. Όταν όμως ξέθαψε την κρυμμένη αυτή αντίληψη που υπήρχε μέσα του και ακρωτηρίασε αυτό το κατάλοιπο απαλλάχτηκε από τις καλλιτεχνικές του αναστολές. Κι εγώ πέρασα κάτι παρόμοιο. Κι εγώ έχασα τις συγγραφικές μου αναστολές. Όταν κατέρρευσε η παραφορτωμένη θρησκευτική μου υπερκατασκευή. Και διαλύθηκαν κι οι φόβοι ότι δεν συμβάδιζα με την εποχή μου. Στο Χειμωνιάτικο Φώς, ισοπέδωσα το σπίτι μου. Από τότε τα πράγματα είναι ήσυχα σ΄ αυτό το μέτωπο..” 
 
To νόημα της ζωής. To 1963, o Bergman δημιουργεί την ταινία η Σιωπή. Με αφορμή μια συζήτηση γύρω από την περίεργη αυτή ταινία λέει” Οι άνθρωποι νομίζουν ότι εάν το καθετί μπει στην θέση του, αρχειοθετηθεί σωστά, τότε όλα θα είναι εντάξει. Αλλά εγώ δεν είμαι και πολύ σίγουρος για αυτό. Στο βαθύτερο επίπεδο της ταινίας υπάρχει λοιπόν η κατάρρευση μιας ιδεολογίας κι ενός τρόπου ζωής. Θυμάμαι πως είχα γράψει κάτι που με ικανοποίησε φοβερά, μόλο που δεν είναι τίποτα εκπληκτικό. Έγραψα ότι η ζωή έχει τόσο νόημα και σπουδαιότητα όσο της αποδίδουμε εμείς οι ίδιοι. Δεν υπάρχει τίποτα εκπληκτικό σ΄ αυτά τα λόγια, αλλά για μένα ήταν σαν να χτύπησα μια φλέβα χρυσού!.  
  Η Κόλαση. ''Για μένα, η κόλαση αποτελούσε πάντα ένα πολύ υποβλητικό μέρος. Αλλά ποτέ δεν έχω να θεωρήσει ότι βρίσκεται πουθενά αλλού παρά στη γη. Η Κόλαση έχει δημιουργηθεί από τον άνθρωπο - πάνω στη γη.” 
  Η Ντροπή. Το 1968, ο Bergman δημιουργεί την ταινία Shame. Για αυτήν την ταινία είπε: “ Το θέμα της ταινίας είναι ο πόλεμος αλλά κι ως πιο σημείο μπορεί εσύ κι εγώ να κρύβουμε έναν φασίστα μέσα μας; Κάτω από ποιές συνθήκες θα μπορούσαμε να μετατραπούμε από καλοί σοσιαλδημοκράτες σε ενεργούς ναζί; Αυτό θέλω να ανακαλύψω..Έχω όλο και περισσότερο το συναίσθημα ότι οι άνθρωποι ενεργούν πανικόβλητα κάτω από τις τρομαχτικές πιέσεις που υφίστανται σήμερα. Ότι ενεργούν με ένα και μοναδικό κίνητρο: το προσωπικό τους συμφέρον. Κι αυτό ακριβώς είναι το θέμα της ταινίας.

 Τέχνη κι ηθική: “ Σήμερα λέμε πως κάθε μορφή τέχνης είναι πολιτική. Εγώ όμως λέω ότι κάθε μορφή τέχνης έχει σχέση με την ηθική. Αυτό εννοούσε ο Ο’ Νήλ ‘όταν έλεγε πως το θεατρικό έργο που δεν ασχολείται με την σχέση του ανθρώπου με το θείο δεν έχει αξία.” 

Περίεργες συμπτώσεις:Ο Bergman πέθανε 89 ετών ήσυχος ένα βράδυ στον ύπνο του. Ήταν καλοκαιράκι, 30 Ιουλίου του 2007. Την ίδια ακριβώς μέρα πέθανε κι ο Michelangelo Antonioni! Eπίσης ο Bergman έτρεφε μια ιδιαίτερη εκτίμηση για τον Tarkovsky όπως ίσχυε και το αντίθετο βέβαια, καθώς ο τελευταίος είχε εκτενώς χρησιμοποιήσει ηθοποιούς του πρώτου. Κάποια στιγμή δήλωσε για τον μεγάλο ρώσσο κινηματογραφιστή..“Όταν η ταινία δεν είναι ένα ντοκουμέντο, είναι όνειρο. Γι 'αυτό ο Ταρκόφσκι είναι ο μεγαλύτερος από όλους. Αυτός κινείται με τόση φυσικότητα στο δωμάτιο των ονείρων… Δεν χρειάζεται να μας εξηγήσει. Τι θα πρέπει να εξηγήσει ούτως ή άλλως; Είναι ένας θεατής, ένα ικανό ελάφι”....“‘Ο κινηματογράφος ως όνειρο, ως μουσική ταινία. Καμιά τέχνη δεν περνάει στην συνείδησή μας με τον τρόπο που το κάνει μια ταινία, και στοχεύει κατευθείαν στα συναισθήματά μας, βαθιά μέσα στα σκοτεινά δωμάτια της ψυχής μας.” 

Τρίτη, 14 Μαΐου 2019

Μπορεί να εκσυγχρονιστεί ο Πολιτισμός στην Ελλάδα;

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Της Βασιλίκας Σαριλάκη*
Ο Francois Mitterand που σφράγισε τον Πολιτισμό της Γαλλίας είπε κάποτε: η πολιτική για τον Πολιτισμό βρίσκεται στην βάση οποιασδήποτε άλλης πολιτικής. Πρέπει οι άνθρωποι να συναντηθούν με την Ιστορία τους, την τέχνη τους, και το παρελθόν τους για να χτίσουν καλύτερα το μέλλον τους. Ο Mitterand ήταν συγγραφέας εκτός από πολιτικός κι ήταν αυτός που καθιέρωσε πρώτος την ελεύθερη είσοδο στα μουσεία και τις δημόσιες πολιτιστικές εκδηλώσεις και μετά ακολούθησε η Ευρώπη. Στην εποχή του πενταπλασίασε τον προϋπολογισμό για τον πολιτισμό. Αλλά δεν ήταν αυτό που του επέτρεψε να κάνει τα μεγάλα οραματικά έργα, την πυραμίδα του Λούβρου, την Όπερα της Βαστίλης, την Εθνική βιβλιοθήκη, το πασίγνωστο ευρωπαϊκό πανεπιστημιακό πρόγραμμα Erasmus. Ήταν το «πως τα έκανε.
Το πολιτιστικό του έργο είχε μια ανθρωπιστική υπόσταση όπως της Δουρου. Έδινε θέσεις εργασίας για χρόνια σε καλλιτέχνες, διέσωζε επαγγέλματα που χάνονταν, έδινε έμφαση στην Ιστορική μνήμη.Δυστυχώς μας έχουν μάθει να μετράμε νούμερα και ποσότητες. Να ασχολούμαστε μόνο με το «πόσο» κι όχι με το «πως». Αυτό είναι λάθος.
O Einstein έλεγε: «Οτιδήποτε μετριέται δεν σημαίνει πως μετράει κιόλας» Παράδειγμα: Ο αέρας που αναπνέουμε είναι δωρεάν. Αλλά αν διακόψουμε την αναπνοή μας για ένα λεπτό ξέρουμε τι θα γίνει! Έτσι είναι κι ο πολιτισμός. Έχει απροσμέτρητη αξία και δεν αφορά μόνο σε πολιτιστικές εκδηλώσεις αλλά στην ποιότητα ζωής μας κι όλο το δίκτυο των σχέσεών μας στην καθημερινότητα.
Δεν είναι το διακοσμητικό κερασάκι στην τούρτα της κοινωνίας αλλά την καθορίζει αποφασιστικά. Δίνει νόημα στην ζωή μας αλλά δίνει και ταυτότητα. Αυτό απέδειξε άλλωστε η πρόσφατη πυρκαγιά στην Notre Dame έναν καθεδρικό ναό 800 ετών που συγκλόνισε την υφήλιο. Μαζεύτηκαν 2δις για να ξαναφτιαχτεί αλλά δεν θάναι ποτέ η ίδια. Οι Γάλλοι είναι τόσο εξοργισμένοι ώστε δεν αποκλείεται αυτό να στοιχίσει τελικά στον Μακρόν την προεδρία της Γαλλίας! Κι αυτό, γιατί τα σημαντικά έργα τέχνης διαθέτουν τεράστια συμβολική δύναμη κι εξουσία μέσα μας.
Για αυτό όποιος θέλει να γκρεμίσει μια εξουσία πρώτα γκρεμίζει τα μνημεία της!. Κι όποιος παλεύει για δικαιώματα πάλι καταφεύγει στην τέχνη. Όπως π. χ τις αφίσες με τις οποίες οι σουφραζέτες κέρδισαν το δικαίωμα ψήφου των γυναικών στις αρχές του αιώνα και τις αφίσες στον Μάη του ΄68.
Έχετε αλήθεια αναρωτηθεί ποτέ πως θα ήταν η ζωή μας χωρίς μουσική, συναυλίες, θέατρο, ποίηση, λογοτεχνία, κινηματογράφο, βιβλία, τηλεόραση, ραδιόφωνο, έργα τέχνης, εκθέσεις, Μουσεία, χορό, μόδα, αρχιτεκτονική, διακόσμηση ή ντηζάιν; Θα ήταν μια κόλαση! Και πως θα ήταν χωρίς ευγένεια, αξιοπρέπεια, αλληλεγγύη, αλτρουισμό; Θα ήταν ζούγκλα. Ο Πολιτισμός συμπεριλαμβάνει όλα αυτά και καθορίζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε και ζούμε. Η κουλτούρα ενώνει τους ανθρώπους και τους εξισώνει. Σε αυτήν την κατεύθυνση κινήθηκε η Δούρου, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει κουλτούρα σ΄ όλον τον λαό..
Κι ερχόμαστε τώρα στον τρόπο άσκησης πολιτισμού δηλαδή στην πολιτική διάσταση.Σε ποιο διεθνές περιβάλλον καλείται να ενταχθεί ο Ελληνικός πολιτισμός με ποιες προτεραιότητες και ποιες τακτικές σχεδιασμού; Με ποια νοοτροπία κινήθηκαν ΝΔ και ΠΑΣΟΚ και με ποια η Περιφέρεια Αττικής;
Πέρσι σε μια μελέτη που παρουσίασα στο ΕΜΣΤ για την κατάσταση του Πολιτισμού στην Ελλάδα, σε σχέση και με το διεθνές περιβάλλον, εμπέδωσα τους στίχους του Γκάτσου: Μα τώρα που η φωτιά φουντώνει πάλι/ εσύ κοιτάς τα αρχαία σου τα κάλλη/ και στις αρένες του κόσμου μάνα μου Ελλάς/το ίδιο ψέμα πάντα κουβαλάς.
Επί μισόν αιώνα η ΝΔ επαναπαύτηκε στα αρχαία μας τα κάλλη, την συντήρηση αρχαιοτήτων παραμελώντας κάθε σοβαρό σχεδιασμό παραγωγής σύγχρονου πολιτισμού. Αντιμετώπισε τις αρχαιότητες αποκλειστικά ως τουριστικά προϊόντα και δεν διαμεσολάβησε ούτε στην εκπαίδευση ούτε στον λαό την κουλτούρα, την φιλοσοφία και το νόημα ζωής της αρχαίας κληρονομιάς μας. Και τα τοπικά πολιτιστικά προϊόντα συνοψίζονταν σε ηθογραφικά σήριαλ, ριάλιτυ σόου, πανηγύρια και σκυλάδικα κάτι που δεν διαφοροποιήθηκε αισθητά επί ΠΑΣΟΚ. Αν εξαιρέσουμε λίγα χρόνια της μεταπολίτευσης με Θέατρο Κουν, Χατζηδάκη, Θεοδωράκη Ξαρχάκο μετά ακολούθησε η ελεύθερη πτώση. Κι όλο αυτό στα πλαίσια ενός δυσμενέστατου διεθνούς περιβάλλοντος με τεράστια μονοπώλια θεάματος.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσίευσε το 2015 η UNESCO, το διεθνές ετήσιο εμπόριο πολιτιστικών αγαθών έχει εκτιναχτεί σε 2. 250 δις $ αλλά τα περισσότερα κέρδη νέμεται μικρή ομάδα χωρών: η Αμερική, η Ιαπωνία, η Γερμανία, η Βρετανία και η Κίνα. Οι χώρες αυτές εξάγουν τα περισσότερα πολιτιστικά αγαθά παγκοσμίως. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσίευσε πρόσφατα το Artnet News, η Αμερικανική βιομηχανία θεάματος με 5 εκατ. προσωπικό είναι πρώτη σε εξαγωγές και προσθέτει στην Αμερικανική οικονομία 764 δις κάθε χρόνο! Δηλαδή τα διπλάσια από ολόκληρη την αγροτική της οικονομία!
Δυστυχώς εμείς, ποτέ δεν είδαμε στον σύγχρονο Πολιτισμό ένα είδος ανάπτυξης. Κι όμως! Η μελέτη της Unesco διαπιστώνει πως το μεγαλύτερο ποσοστό σύγχρονου πολιτισμού παράγεται από γυναίκες και νέους. Τι σημαίνει αυτό;, Πως αν επενδύσουμε στον σύγχρονο πολιτισμό θα μειώσουμε την ανεργία στις ομάδες πληθυσμού που έχει πλήξει περισσότερο η κρίση στην Ελλάδα. Και θάχουμε ΚΑΙ πολιτιστικό όφελος! Όταν χτίστηκε το Guggenheim Museum στο Bilbao της Ισπανίας αύξησε τόσο τον τουρισμό ώστε έδωσε 1.000 θέσεις μόνιμης εργασίας.

Στην Ελλάδα δυστυχώς δεν παράγεται διεθνές πολιτιστικό προϊόν καθώς οι κρατικές παροχές για τον πολιτισμό από όλες τις μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. της τελευταίας 35ετίας ήταν εξευτελιστικές. Επίσης στις περασμένες εκλογές κόμματα όπως οι ΑΝΕΛ και το ΛΑΟΣ δεν είχαν απολύτως κανένα πρόγραμμα για τον Πολιτισμό και η βασική πρόταση της Χρυσής Αυγής ήταν «να καταργήσουμε τα τούρκικα σήριαλ!». Δεν είναι άρα καθόλου τυχαίο που στην Ελλάδα κυριαρχεί για χρόνια η διαφθορά της ΑΕΠΙ, που ο Μητσοτάκης καλεί σε συνάντηση καλλιτέχνες και μετά τους βάζει ερήμην τους σε προεκλογικό σποτάκι και τον κράζει ο Ξαρχάκος.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο που η Ελληνική αστυνομία δίνει βραβεία στην Άντζελα Δημητρίου και ο Μιχαλολιάκος είναι στο Δ. Σ εταιρίας με ροζ ξενοδοχείο. Δεν είναι τυχαία τα φαινόμενα βουλευτών αρχαιοκάπηλων, ο σεξισμός, οι Μακεδονομάχοι και η λειψανολατρεία.
Δεν είναι τυχαίες οι διαφημίσεις του Τζάμπο με τον Ψωμιάδη ζορρό και τον Πατούλη να ξεβράζει δημόσια έναν σεξιστικό οχετό μπροστά στην Δούρου λέγοντας «κάτσατε σαν κότες στον Σπίρτζη επειδή δεν μπορούσατε να λύσετε τα προβλήματα μόνοι σας».

Όλο αυτό το τραγελαφικό σκηνικό θυμίζει την προφητεία του Neil Postman : ««Δύο είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορεί να συρρικνωθεί ένας πολιτισμός. Σύμφωνα με τον πρώτο, τον οργουελικό, ο Πολιτισμός γίνεται φυλακή. Σύμφωνα με τον δεύτερο, τον χαξλεϊκό, ο Πολιτισμός γίνεται παρωδία.». Εμείς ανήκουμε στην παρωδία!
 Ευτυχώς, την περασμένη πενταετία η Ρένα Δούρου έδωσε ελπίδα. Άνθρωπος του πολιτισμού η ίδια ως συγγραφέας, έκανε ένα πολύ σημαντικό έργο που ελάχιστοι γνωρίζουν. Ένα έργο οραματικό που θυμίζει Mitterand όχι ως προς τα μεγέθη αλλά ως προς τον τρόπο αντίληψης. Λαϊκή πρόσβαση στον πολιτισμό για τον οποίο έδωσε 71 εκ ευρώ. Ενίσχυσε τις πολιτιστικές και τουριστικές δομές της Περιφέρειας Αττικής και το έργο πολλών δήμων. Χορήγησε 21 εκατομμύρια ευρώ στο ΥΠΠΟ για 26 έργα με δικούς της πόρους.
Ανακαίνισε το θέατρο του Λυκαβηττού. Χορήγησε 4 εκατομμύρια, ευρώ για την αποπεράτωση της Εθνικής Πινακοθήκης. Χρηματοδότησε το Παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο της Ακροπόλεως, το Μουσείο της Πόλης των Αθηνών, το Μουσείο Χρήστου Καπράλου. Χρηματοδότησε με 1.7 εκατ. ευρώ την δημιουργία Ψηφιακού Μουσείου της Ακρόπολης. Ενίσχυσε τον σύγχρονο πολιτισμό χορηγώντας γενναιόδωρα την Μπιενάλε Αθηνών, την ART-ATHINA, εκθέσεις σύγχρονης τέχνης όπως π. χ την έκθεση Τέχνη και Πολιτική, την μπιενάλε Νέων Δημιουργών, το φεστιβάλ Το μικρό Παρίσι των Αθηνών.
Έκανε την ανάπλαση του Πεδίου Άρεως και του Άλσους, του Δημοτικού θεάτρου Πειραιά, κι αποκατέστησε το Αρχαίο Θέατρο Θορικού. Έκανε ανάπλαση του Πολιτιστικού πάρκου Λαυρίου με το Μουσείο του Συντήρησε τον ναό του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα, της Αφαίας Αθηνάς και του Ελλανίου Διός, του Αρχαίου Αμφιαράειου και του αρχαίου θεάτρου Ζέας.

Χορήγησε επίσης την Ελευσίνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, συναυλίες, συνέδρια κι έρευνες Πολιτισμού, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθηνών, εκθέσεις βιβλίου. Ενίσχυσε την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Ωδείο Αθηνών, την Ταινιοθήκη της Ελλάδας κι άλλους φορείς. Έκανε ένα επίμονο κοινωνικό έργο ως μια νέα Αγία Τερέζα. Η Δούρου ήταν κοντά στους αδύναμους κι αναξιοπαθούντες, τους μετανάστες, τους άστεγους, τους τυφλούς,στις γυναίκες, τα παιδιά. Έφτιαξε Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων, Ατόμων με Αναπηρία, Κακοποιημένων Γυναικών, Κοινωνικά Παντοπωλεία, Κοινωνικά Φαρμακεία, Συσσίτια. Το πολύπλευρο αυτό έργο έχει μεγάλη κοινωνική ευαισθησία και σύγχρονη κατεύθυνση. Έχει όραμα και τόλμη και πρέπει οπωσδήποτε να συνεχιστεί!

Που είναι η ευαισθησία του Πατούλη; Φωτογραφίζεται στα χρυσά σαλόνια με την Πατούλαινα ενώ πονεμένοι άνθρωποι πουλάνε στο Facebook μέχρι και μεταχειρισμένα παπούτσια για να επιβιώσουν.
Ο Πατούλης ζει σ΄ ένα παράλληλο σύμπαν. Φέρεται σαν τον αρχοντοχωριάτη του Μολιέρου. Καυχιέται που ο Τραμπ τον φωναξε 3 φορές στο παλατάκι του. Όταν χιλιάδες γιατροί τα έπαιρναν απ’ την NOVARTIS ήταν πρόεδρος του ιατρικού συλλόγου. 4.000 γιατροί παραπέμφθηκαν. Δεν ήξερε τίποτα για το έγκλημα;
Εμείς λοιπόν που η διαφθορά τους μας έφερε στον πάτο και την μιζέρια, χρειαζόμαστε αγώνες για αξιοκρατία και μια πολιτική ανθρωπιάς όπως έκανε η Δούρου χωρίς πολιτικαντισμούς και μικροπολιτικές. Η πολιτική ή είναι μια φυσική κατάσταση προσφοράς και κατάθεσης ψυχής ή φρούδα προσωπική φιλοδοξία με μεγαλοστομίες Γκόρτσου. Οι άνθρωποι του πολιτισμού στηρίζουμε την Ρένα Δούρου για το έργο αλλά και την ευαισθησία της, την ανθρωπιά και το όραμά της, Στηρίζουμε την Δύναμη ζωής στον Πολιτισμό!




                                                                                                                                                Αναδημοσίευση  από το  tvxs

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...