Τετάρτη, 20 Νοεμβρίου 2013

Κρίση και σεξισμός στα media. Που μας οδηγεί η κουλτούρα της μοντελοβίζιτας;

sexist

                                                                                                                    Της Βασιλίκας Σαριλάκη

Κάποτε, στους κύκλους της Αριστεράς έλεγαν μια φράση..πώς η θέση που επιφυλάσσει στην γυναίκα μια κοινωνία, δείχνει και το επίπεδό της. Σοφή φράση!  Σήμερα στο ζενίθ της κρίσης, το φτηνιάρικο, εξευτελιστικό και σεξιστικό θέαμα βάζει την σφραγίδα του στον ξεπεσμό των media, ακυρώνοντας κάθε έννοια πολιτισμού και παιδείας. H βία του σεξισμού λοιπόν,είναι ένας σαφής δείκτης της τριτοκοσμικής μας πλέμπας και είναι ενδεικτικό το πόσο η έλλειψη παιδείας και κουλτούρας οδηγεί την νεολαία σήμερα στον λαϊκισμό και κυρίως στην βία.... Στην έρευνα που ακολουθεί, προσπαθούμε να δούμε πως έχει η κατάσταση στην Ελλάδα και το εξωτερικό, σε σχέση με τον σεξισμό, ειδικότερα στα media, στην διαφήμιση, αναψηλαφώντας και την φοβερή εποχή Κωστόπουλου όπου τα περιοδικά τίμησαν τόσο την βία του σεξισμού..

 

To έξυπνο και πολύ ενδιαφέρον αυτό video που δημοσίευσε η Huff Post είναι αποτέλεσμα έρευνας και καλλιτεχνικής εργασίας  σπουδαστριών κι έχει θέμα “Πως θα ήταν οι σεξιστικές διαφημίσεις αν άλλαζαν οι ρόλοι των δύο φύλων. Παράλληλα περιέχει στοιχεία ερευνών πάνω στο θέμα”.                                              

Δυστυχώς, μας συνήθισαν στην βία του σεξιστικού θεάματος. Μας συνήθισαν να βλέπουμε στην TV μοντελοβίζιτες, να ασκούν συχνά χρέη παρουσιάστριας, ημιτσίτσιδες χειμώνα-καλοκαίρι σε τηλεπαιχνίδια, πρωϊνάδικα, μεσημεριανά, έως και δελτία καιρού! Συνηθίσαμε να βλέπουμε σεξιστικές διαφημίσεις, σεξιστικά “ρεπορτάζ”, τηλεπαρουσιαστές να χουφτώνουν δημόσια Τζούλιες..να μας πλασάρουν φτηνά σεξιστικά ανέκδοτα δημοτικού, χυδαία βιντεάκια της πλάκας. Κι από πίσω το εμπόριο. Ψυχών τε και σωμάτων..Κρυφό ή φανερό, με κρυφές ή φανερές πόρνες, με κρυφούς ή φανερούς νταβατζήδες, ή ματάκηδες, απ’ όλα έχει ο μπαχτσές..

sexist open legs

Η νεολαία μεγάλωσε με αυτόν τον κυνισμό. Ανεχόμαστε πλέον έως και πορνοτηλεφωνικές υπηρεσίες καναλιών που διανυκτερεύουν ως οπτικά μπουρδέλα, χωρίς ποτέ να έχει παρέμβει κανένα απολύτως ΕΣΡ! Ως που θα πάει αυτό; Είναι θέμα πουριτανισμού; ΌΧΙ. Απλά όλο αυτό δεν έχει καμία σχέση με το σεξ και τον έρωτα που απελευθερώνουν τον άνθρωπο. Είναι μάλιστα αντίθετα!.Έχει σχέση με το εμπόριο,την βία και τα πρότυπα που πάνε να μας φορέσουν σαν στενά παπούτσια..

efi

Η απόλυτη ξεφτίλα. Έφη Σκορδά, Σάσα Σταμάτη και αισθητικός βάζουν στα τέσσερα μια κοπέλα για να δείξουν αποτρίχωση μπικίνι. Δεν θα αναπαράγουμε το γελοίο βίντεο φυσικά που προκάλεσε σάλο. 

 Παραλίγο στην Ευρώπη.. Στον σημερινό hard core καπιταλισμό, στην ξέφρενη εκμετάλλευση και τον κυνισμό του ανταγωνισμού, τα δικαιώματα των γυναικών έχουν σαφέστατα οπισθοχωρήσει. Ακόμα και στα πλέον αναπτυγμένα Βόρεια κράτη της Ευρώπης, όπου το κοινωνικό κράτος διαθέτει κατακτήσεις που ούτε στα πιο τρελά τους όνειρα θα είχαν άλλοι λαοί, οι οπισθοχωρήσεις αυτές είναι ορατές. Πάρτε παράδειγμα την Σουηδία. Κάτι πήγε να γίνει το 2008 στην Βουλή της όταν μετά από πολλά αιτήματα έβγαλε αίφνης κόκκινη κάρτα στην σεξιστική διαφήμιση, αλλά σύντομα την πήρε πίσω.

clip_image002Η χώρα με τους πλέον προωθημένους νόμους περί ισότητας των δύο φύλλων είχε ζητήσει τότε από την καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του Γκέτενμποργκ Eva-Maria Svensson (που είναι και ευρωβουλευτής του κόμματος της Αριστεράς της Σουηδίας) την σύνταξη ενός νέου σχεδίου νόμου που να απαγορεύει ολοσχερώς την σεξιστική διαφήμιση. Ο νόμος κατατέθηκε στην Βουλή, αλλά δυστυχώς δεν ψηφίστηκε καθώς κόλλησε στο δικαίωμα περί ελευθερίας Τύπου!. Η ελευθερία της αξιοπρέπειας της γυναίκας πήγε περίπατο. Την ημέρα εκείνη ή αριστερή βουλευτής ρώτησε τον αντίμαχο βουλευτή το αυτονόητο:

   “Why should women’s bodies be used to sell things?”

Αυτή η ερώτηση δεν απαντήθηκε ποτέ.. Αφορμή για την κατάθεση του νόμου ήταν μια διαφήμιση μπύρας που έδειχνε μια κοπέλα με ερεθισμένες θηλές κάτω από το μπλουζάκι της την ώρα που έπινε την μπύρα! Η διαφήμιση καταργήθηκε. Αλλά ο νόμος δεν πέρασε. Κρίμα.

Γιατί ο δίκαιος αυτός νόμος που θα ψηφιζόταν τότε, δεν περιοριζόταν στην απαγόρευση των διαφημίσεων που προσβάλλουν μόνο τις γυναίκες αλλά και τους άνδρες όταν χρησιμοποιούνται σεξουαλικά υπονοούμενα εις βάρος τους ή όταν χρησιμοποιείται το γυμνό σώμα υπαινικτικά για προώθηση προϊόντων. Ήταν ένας νόμος που θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα προηγούμενο και σε άλλες χώρες..Αυτά συνέβησαν στην Σουηδία. Τι γίνεται όμως στο Ελλαδιστάν;

Elladistan. Πίπες και μοντελοβίζιτες..Όλοι θα έχετε ακούσει την περιβόητη διαφήμιση που λάνσαρε κάποτε επί χούντας, μια πίπα, με το αμίμητο σλόγκαν «αν δεν θέλεις να τον παίρνεις από πίσω πάρ’ του μια πίπα». Η διαφήμιση αυτή όπως μου είπε μεγάλος διαφημιστής έκανε πάταγο, έγινε χοντροκομμένο σεξιστικό ανέκδοτο σε παρέες, μικρών και μεγάλων κι άργησε πολύ να αποσυρθεί. Από το χοντροκομμένο αυτό ανέκδοτο του λιμανιού, που ωστόσο αποτελούσε εξαίρεση, φτάσαμε σήμερα στον απόλυτο κυνισμό, την καθολική «αποδοχή» της σεξιστικής διαφήμισης και την σχεδόν πορνογραφική εικόνα της γυναίκας στα Μ. Μ. Ε. 

Με  μοντελοβίζιτες, που ενίοτε ασκούν και χρέη παρουσιάστριας, ημιτσίτσιδες χειμώνα-καλοκαίρι σε τηλεπαιχνίδια, (είναι παντός καιρού ..διαθέσιμες) στα πρωϊνάδικα, στα μεσημεριανά, πιο παλιά και στα δελτία καιρού!( Ά ρε Μαλέλη που μετά την Πετρούλα έγινες και ΔΗΜΑΡ! ..)  Και με διάσημους τηλεπαρουσιαστές να χουφτώνουν δημόσια Τζούλιες.. Φτηνά σεξιστικά ανέκδοτα, χυδαία υπονοούμενα, τρίψιμο στις μπάρες, κόλλημα στον εγκέφαλο με το σεξ με χαζοβιντεάκια, ακόμη κι ο προθάλαμος ενός μπουρδέλου θα έδειχνε πιο σοβαρός.. Κι από δίπλα το εμπόριο. Ψυχών τε και σωμάτων..Κρυφό ή φανερό, με κρυφές ή φανερές πόρνες, με κρυφούς ή φανερούς νταβατζήδες, ή ματάκηδες, όλα έχει ο μπαχτσές..

Ο σεξισμός λοιπόν κι η χρησιμοποίηση του γυναικείου σώματος ως αντικειμένου προς πώληση προϊόντων πολύ καλά κρατεί. Και κανείς δεν μιλάει. Όλοι γνωρίζουν τις πορνοτηλεφωνικές υπηρεσίες των τηλεοπτικών καναλιών που διανυκτερεύουν ως οπτικά μπουρδέλα, χωρίς ποτέ να έχει παρέμβει κανένα απολύτως ΕΣΡ καθόσον βέβαια, αυτό το θέαμα είναι απολύτως θεμιτό και ποιοτικό! Η γενική εικόνα της τηλεόρασης δεν ενθαρρύνει καθόλου προς μιαν έννοια αξιοκρατίας και ποιότητας παρά προβάλλει πρότυπα συχνά επικίνδυνα.. Αναρωτιέται κανείς. Ο μόνος δρόμος να γίνεις παρουσιάστρια περνάει απαραίτητα από την φωτογράφηση με εσώρουχα; Κι αν ναι, τότε γιατί δεν ισχύει  και για άντρες; Γιατί δεν είδαμε ακόμα–λέω τυχαία- τον  Χατζηνικολάου με σλιπάκι στο MAX; Γιατί μόλις γελάσατε μ΄ αυτό και το άλλο σας φαίνεται αυτονόητο;

                                                                                         Ώδή στην Φλορίντα Πετροτσέλι   

                                                                                                                 Στην πρωινή Μελέτη και το 2008 στο ΜΑΧ.

Η υποκρισία της Ελληνικής κοινωνίας περισσεύει και δεν είναι θέμα πουριτανισμού αλλά απόλυτης ξεφτίλας πλέον. Γι’ αυτό φτάσαμε στα σημερινά μας χάλια. Και ναί η τέχνη δεν ενοχλείται καθόλου από το γυμνό, -υπάρχουν χιλιάδες έντεχνες  ή μη γυμνές απεικονίσεις, γλυπτά  και φωτογραφίσεις- αλλά σιχαίνεται την υποκρισία! Δεν ενοχλεί το γυμνό, αλλά η βία της πορνικής εικόνας, ως υπόσχεση ανταλλαγής ή ως υποταγή στην αντρική εξουσία. Το να βλέπεις συνεχώς το σώμα σου να προβάλλεται ως μέσο κάθε είδους συναλλαγής, ως κακοποιημέν﨔αντικείμενο” ή ως φτηνό, ανταλλακτικό προϊόν για διάφορες..υπηρεσίες. Έ όχι!

 clip_image018

Πολλοί άντρες, δυστυχώς, νομίζουν πως “κάθε γυναίκα κρύβει μέσα της μια πόρνη”. Αυτό  όχι μόνο είναι ψέμα αλλά ισχύει το ακριβώς αντίστροφο. Οι πραγματικά ερωτικές γυναίκες δεν μπορούν να λειτουργήσουν πορνικά, γιατί γνωρίζουν τον έρωτα κι έτσι αρνούνται να αυτοκακοποιηθούν..γιατί περί αυτού πρόκειται.. Ενώ οι πόρνες, κρυφές και φανερές, υποδύονται τον ερωτισμό, δεν τον ζούν, αφού οι ίδιες έχουν υποβιβάσει το σώμα τους-και όχι μόνον- σε αντικείμενο. Αλλά ακόμη κι εδώ υπάρχει η φυλετική βία. Οι γυναίκες είναι γυμνές και πουλάνε προϊόντα, οι γυναίκες είναι πόρνες. Οι άντρες κατ’ εξαίρεσιν. Και μάλιστα οι περισσότεροι άντρες δεν θεωρούνται καθόλου πόρνοι όταν πηγαίνουν με μία πόρνη ενώ στην πραγματικότητα συμμετέχουν στην ίδια ακριβώς πράξη πορνείας! Απόδειξη γι’ αυτό είναι ο τρόπος που πρόσφατα αντιμετωπίστηκαν οι πόρνες που είχαν aids. Διαπομπεύτηκαν χωρίς δεύτερη σκέψη αν και αυτό θα ήταν αδιανόητο να γίνει π.χ για τους πελάτες τους..

ralli   Εξώφυλλο, μεσημεριανό και μετά ίσως βουλευτής;

Σήμερα, λοιπόν, στην τάχα «εκσυγχρονισμένη» Ελλάδα του 2012, συνεχίζουμε να βλέπουμε διαφημίσεις όπου γυναίκες τρίβονται ημιτσίτσιδες σε ακριβά αυτοκίνητα σαν να ήταν γάτες, ή κάποιος τους βάζει χέρι στο μπροστινό κάθισμα, ή ανοίγουν το πλυντήριο πατώντας το κουμπί με τον πισινό τους! Είναι φυσικά πασίγνωστο, ότι όλες μας έτσι βάζουμε πάντα το πλυντήριο μπροστά!

Επίσης, χαμός γίνεται με την σεξιστική διαφήμιση σε πανώ στην επαρχία. Ίσως την περιβόητη φράση του Κωνσταντίνου Καραμανλή πως η Ελλάδα είναι ένα απέραντο φρενοκομείο θα πρέπει τώρα να την μεταλλάξουμε στο Η Ελλάδα είναι ένα απέραντο πορνείο!

 

Η μπάλα του σεξισμού καμιά φορά παίρνει και τους άντρες. Στα τηλεοπτικά πλέον πλατώ, κάποιες γυναίκες- “αφέντρες”, χιλιοφωτογραφισμένες σε glossy περιοδικά σε στάσεις “ξέκωλου” εκδικούνται πλέον σεξιστικά άντρες- αντικείμενα..Τους είπαν φαίνεται να έχουν όλοι το ένα πόδι λυγισμένο, να φαίνεται καλύτερο το….τους, έτσι λένε στις μοντέλες το επέκτειναν και στους άντρες!..Ένας δεξιά, ίσως να βαριέται και ξύνει τα ..Δηλαδή τι να πω πλέον! 

 stikoudi

Ο κρυμμένος σεξισμός. Πολλοί διαφημιστές καταφεύγουν στον λεγόμενο «κρυμμένο σεξισμό», όρο που υποδηλώνει σύμφωνα με καταχωρημένες μελέτες την υπόγεια έκφραση ανισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών. Παλαιότερο ένα τηλεοπτικό spot έδειχνε δύο πρωταθλήτριές μας του beach voley να διαφημίζουν ένα προϊόν. Την στιγμή που πηδούσαν ο φακός εστιαζόταν επαναληπτικά στα γεννητικά τους όργανα..

Το φαινόμενο αυτό όχι μόνον δεν είναι τυχαίο, αλλά είναι πολύ γνωστό σε όσους το έχουν αναλύσει. Σχετικές μελέτες του Messner έχουν αποδείξει τα ακόλουθα.

1.Τα γυναικεία sports μεταδίδονται στην τηλεόραση κατά 5% έναντι 95% των ανδρών. Όταν δείχνουν στιγμιότυπα από τα πλέον δημοφιλή γυναικεία sports, το τένις και το basketball, η κάμερα εστιάζει κατ’ εξακολούθηση κάτω από τις φούστες των τενιστριών ενώ φυσικά ποτέ δεν στοχεύει στα γεννητικά όργανα των αντρών όταν παίζουν τένις..

2. Ο ίδιος μελετητής αναφέρει πως οι σχολιαστές των αθλητικών ειδήσεων συχνά αναφέρονται στις αθλήτριες με λέξεις όπως «τα κορίτσια» προσδίδοντάς τους μια έννοια παιδιού ενώ δεν λένε «τα αγόρια» όταν μιλάνε για άντρες αθλητές.

Αναδημοσιεύω σχετικά: Από Antigoni Kalaitzi Σαβ, 2011-07-09 20:46 http://www.athensbars.gr/ta-mme-stin-ellada-einai-seksistika

 pasxalidou_apantisi_stin_bokota_0

... σύμφωνα με την Αλεξάνδρα Πασχαλίδου... 

«Με ανάγκασαν να κάνω τη Eurovision. Εγώ ξεκίνησα με συνεντεύξεις, με την Αλιέντε, την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, αλλά μετά η ΕΡΤ με ανάγκασε να κάνω τη Eurovision. Η αλήθεια είναι ότι ως γυναίκα στα ΜΜΕ στην Ελλάδα δεν έχεις πάρα πολλές επιλογές. Ένιωσα ακριβώς τι σημαίνει: «Η Ελλάδα τρώει τα παιδιά της» και είναι και πολύ πιο σεξιστική η Ελλάδα. Νομίζω ότι είναι πολύ πιο δύσκολο εδώ να είσαι γυναίκα. Θυμάμαι ότι είχα πάει σε μια εκπομπή της ΕΡΤ που την έκανε ο Λάλας και είχε θέμα το ποδόσφαιρο. Εγώ είμαι ποδοσφαιρόφιλη, παρακολουθώ το άθλημα αυτό εδώ και 20 χρόνια. Και όταν ήρθε η δική μου σειρά τι λέτε με ρώτησε ο κύριος Λάλας; «Θα πήγαινες με τον Ροναλντίνιο, σου αρέσει σαν άντρας;». Του ανταπέδωσα την ερώτηση: «Εσύ θα πήγαινες;». Αυτό δεν μου έχει συμβεί ποτέ. Στη Σουηδία δεν υπήρχε περίπτωση, θα του έκανα μήνυση. Στην κρατική τηλεόραση. Δεν υπάρχει αυτό».

clip_image016Σύμφωνα με την μελέτη Lovdal από το 1970 μέχρι σήμερα ο ρόλος της γυναίκας στις διαφημίσεις είναι της νοικοκυράς, που φροντίζει τα παιδιά και σερβίρει γεύματα, ακόμη κι όταν παρουσιάζεται ως εργαζόμενη ενώ κυρίως στις νυχτερινές διαφημίσεις μετατρέπεται σε σεξουαλικό αντικείμενο του πόθου. Είναι σε κάθε περίπτωση εξαρτώμενη κι υποδεέστερη του άντρα.. Μια ενδιαφέρουσα μελέτη για τον σεξισμό και την υπόγεια λειτουργία του στην κοινωνία έχει κάνει κι ο Bourdieu. Δεν το φανταζόσαστε ε;

  Όταν η διαφήμιση κανιβαλίζει. Την τελευταία δεκαετία η κατάσταση έχει αλλάξει δυστυχώς προς το χειρότερο. Ίσως, μάλιστα, την αρχή να σηματοδότησαν οι κατά πολλούς ρατσιστικές εικόνες της Benetton που εισήγαγαν ένα νέο κύμα βίας στην διαφήμιση.

Η διαφήμιση έχει εκτραχυνθεί παγκοσμίως και σε μερικές περιπτώσεις δεν εκφράζει απλώς τα γνωστά σεξουαλικά στερεότυπα που όλοι γνωρίζουμε, αλλά φτάνει κυριολεκτικά στα όρια του κανιβαλισμού! Στην Τσεχία κυκλοφόρησε μια τηλεοπτική διαφήμιση με το εξωφρενικό κανιβαλιστικό σλόγκαν «Θέλετε ζουμερά στήθια ή τραγανά μπούτια;» δείχνοντας στήθη και οπίσθια γυναικών ενώ διαφήμιζε τηγανητά στήθη και μπούτια κοτόπουλου από το Kentucky της Αμερικής, την γνωστή αλυσίδα K.F.C! Και να σκεφτεί κανείς ότι αυτή η διαφήμιση αφορά φαστφουντάδικα που πάνε παιδιά!

Παράλληλα στην Γαλλία μια αντίστοιχη “αλληγορικά πρόστυχη” διαφήμιση κινητοποίησε πολλές αντιδράσεις από γυναικείες οργανώσεις. Πρόκειται για μια διαφήμιση κρέμας γάλακτος της εταιρίας Suchard.

clip_image006

Το σλόγκαν είναι «Ακόμη κι όταν την ξαπλώσω, και την χτυπήσω αυτή παραμένει χυμένη». Ή άλλη διαφήμιση της ίδιας εταιρίας για σοκολάτες που δείχνει ένα γυμνό top model που δηλώνει. «Λέτε όχι αλλά εμείς ακούμε ναι».

Τα παραδείγματα δεν είναι τυχαία. Στην Γαλλία, τις ΗΠΑ και τις τέως Ανατολικές χώρες της Ευρώπης παρουσιάζονται οι πλέον σεξιστικές διαφημίσεις. Σ’ αυτές τις χώρες δεν υπάρχουν νόμοι ή κώδικες δεοντολογίας που να προστατεύουν από την προσβολή της γυναικείας αξιοπρέπειας. Έτσι στην Γαλλία η οργάνωση (κατά του σεξισμού στην διαφήμιση) Meute οργανώνει μποϋκοτάζ και συσπειρώνει πολύ κόσμο. Οφείλουμε κι εμείς στην Ελλάδα να ξυπνήσουμε επιτέλους.. Πώς αλλιώς να το πω;

Αντίθετα στις μουσουλμανικές χώρες λόγω πουριτανισμού απαγορεύεται ακόμα και η επίδειξη του γυμνού σώματος στην τηλεόραση. Εκεί υπάρχει το αντίστροφο πρόβλημα της ανελευθερίας. Κάποιες καθολικές χώρες όπως η Ιρλανδία, η Ν. Αφρική, το Μεξικό, ή οι Φιλιππίνες είναι αρκετά φειδωλές. Στην Σκανδιναβία, υπάρχει αρκετό γυναικείο γυμνό στις διαφημίσεις. Σε κάποιες χώρες οι ίδιες οι διαφημιστικές Ενώσεις προσπαθούν να αυτοπεριοριστούν. Είναι η περίπτωση του Καναδά, της Γερμανίας, της Αγγλίας, της Αυστραλίας. Στην Ελλάδα όλα είναι ανεξέλεγκτα.

Κάποτε, όμως, πρέπει να το αντιληφθούμε. Το σεξιστικό πρόσωπο της κοινωνίας δεν αφορά μόνον στις γυναίκες που βλέπουν καθημερινά το σώμα τους, την σεξουαλικότητα και την γυναικεία τους ταυτότητα να εξευτελίζονται σε δημόσια θέα. Είναι θέμα γυναικών κι αντρών να μην επιτρέψουν στους αδίστακτους κερδοσκόπους να τους μετατρέπουν καθημερινά σε σεξουαλικά ανδρείκελα και ανεγκέφαλους- καταναλωτές.

Τι λέτε για έναν virtual ομαδικό βιασμό; Ας δούμε όμως την άθλια ρητορική ορισμένων..”διαφημίσεων¨” και εάν αυτές άξιζαν να ονομάζονται τέτοιες ή έπρεπε να απαγορευτούν γιατί βιάζουν πραγματικά με οπτικό τρόπο όχι μόνον την αξιοπρέπεια των γυναικών αλλά επειδή πλασάρονται σε τεράστια πανώ, μπορεί  να ωθήσουν και σε πιθανές εγκληματικές ενέργειες. Το ηλεκτρονικό περιοδικό Feministe  μας δείχνει αυτήν  που θεωρεί ως την πιο σεξιστική διαφήμιση του 2008 και απευθύνεται στον γνωστό designer ρούχων με τα εξής λόγια:

clip_image008

“ Σε ευχαριστούμε Duncan Quinn  που διαφημίζεις τα κοστούμια σου με την εικόνα ενός άντρα που φαίνεται να έχει στραγγαλίσει μια ημίγυμνη γυναίκα με εσώρουχα, πάνω στο καπό ενός αυτοκινήτου. Θα σ΄ αρέσει πολύ φαίνεται όταν βλέπεις εικόνες νεκρών ή μαστουρωμένων γυναικών που είναι αρκετά σέξυ για να πουλάνε αντρικά ρούχα”. Στο ίδιο μήκος κλίματος και η επόμενη διαφήμιση του Dolce @ Gabbana..Θα μπορούσε κάλλιστα ή όχι να υπαινίσσεται επερχόμενο ομαδικό βιασμό;

        clip_image010

Το πολύ ανησυχητικό είναι βέβαια, ότι η πλειονότητα αυτών των αφισών έχει ως target group δηλαδή κυριολεκτικά ως στόχο την νεολαία. Αυτήν την ένταση των σεξουαλικών ενστίκτων των νέων αλλά και την δίψα για σεξουαλική επαφή των εφήβων εκμεταλλεύονται οι μεγάλες αυτές διαφημιστικές εταιρείες προκειμένου να πουλήσουν οποιοδήποτε προϊόν θα κάνει έναν άντρα να αισθάνεται σούπερμαν όταν χτυπάει ή βιάσει ή και σκοτώσει μια γυναίκα!! Απίστευτο!

Playboy και βουλκανιζατέρ..

Και αυτές ακριβώς τις εικόνες χρησιμοποίησαν και γνωστά μέχρι πρόσφατα περιοδικά μιμούμενα αυτές τις αθλιότητες. Για να σας φέρω ένα και μόνο παράδειγμα δείτε πως μιμείται ο έλληνας φωτογράφος ακριβώς την παραπάνω σεξιστικότατη διαφήμιση του Duncan Quinn στην φωτογράφηση για το Nitro.. Μόνο που εδώ αντί να την έχει στραγγαλίσει την τραβολογάει από το μαλλί στο πάτωμα.. Φυσικά, ο Έλληνας, πιθανώς πιο εξοικειωμένος με εικόνες του playboy στα νιάτα του, προτίμησε να την δείξει ως κουνελάκι με βρακί σε σχήμα καρδιάς –sic- και τα πόδια διάπλατα ώστε να περιγράφεται σαφώς στο μαύρο σατέν η σχισμή του αιδοίου! Ήθελε την εικόνα πιό χύμα σαν αυτές που βάζουν τα βουλκανιζατέρ! Αυτό ήταν το …zeitgeist.. της μεγαλειώδους εποχής Κωστόπουλου, ΚΛΙΚ, ΝΙΤΡΟ, DOWNTOWN κλπ, που τόσο τίμησαν την βία του σεξισμού..

Φυσικά υπάρχουν πλέον και αντιδράσεις σε αυτό το χάλι. Και αυτές συχνά έρχονται με την μορφή των graffiti πάνω στις τσοντοαφίσες.. Είναι μάλιστα πολύ πιθανόν, εγώ αυτό πιστεύω, αυτά τα graffiti να τα γράφουν άντρες που σιχάθηκαν πια αυτήν την κατάσταση. Επιτέλους! Δεν είναι κανείς κομπλεξικός ούτε πουριτανός όταν καταγγέλλει την σεξιστική βία! Έρωτας και σεξιστική βία είναι αντίθετες έννοιες. Καιρός να το καταλάβουμε! Γιατί ο έρωτας κι ο ερωτισμός είναι ελεύθερες κι απελευθερωτικές ενέργειες. Δεν είναι η σκλαβιά κανενός καταναγκασμού..

clip_image012   clip_image014

                                                                                 From Oxford street

  sexism-poster

sexism right

Video που τραβήχτηκε από παλιές εκλογές στα ΤΕΙ Πειραιά, όπου η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ γιορτάζει διακορεύοντας με μπλε πέη πράσινα κοτόπουλα και μια πλαστική κούκλα! Παράλληλα χειρονομούν χυδαία και φωνάζουν σεξιστικά συνθήματα, όπως και η πλευρά της ΠΑΣΠ που φοράει πράσινα μπλουζάκια! Αυτό είναι το επίπεδο χουλιγκανισμού και σεξιστικής καφρίλας που διέπει υποτιθέμενους ενήλικες “επιστήμονες”..που συνοδεύεται από προφανές έλλειμμα παιδείας και κουλτούρας.

                                         FEMINISM IS THE “RADICAL” NOTION THAT WOMEN ARE PEOPLE !

assets_LARGE_t_420_54029544

                          Δεν ντρεπόμαστε για το σώμα μας αλλά αποφασίζουμε εμείς πως θα το χρησιμοποιούμε

 

Τετάρτη, 13 Νοεμβρίου 2013

Goetheanum: Έχουν τα κτίρια ψυχή;

g3

                                                                                                                                          Της Βασιλίκας Σαριλάκη

“Να συμφιλιώσουμε τις τέχνες: αυτό είναι που προσπαθήσαμε να κάνουμε - για πρώτη φορά, και σε μια μικρή, στοιχειώδη κλίμακα - στο κτίριο Goetheanum. Και δεν θελήσαμε να μιλήσουμε για αυτό με ένα ψυχρό και αφηρημένο τρόπο, αλλά ενσωματώσαμε στην αρχιτεκτονική του κτιρίου, ένα δείγμα αυτής της συμφιλίωσης μιας μουσικής διάθεσης με μια αρχιτεκτονική μορφή.” Rudolf Steiner.

first goetheanum1                                                                                     Το πρώτο  Goetheanum

Το Goetheanum είναι ένα πνευματικό κέντρο που σχεδίασε και  ίδρυσε ο Rudolf Steiner το 1913  στο Dornach της Ελβετίας. Ο Steiner, ιδρυτής της Ανθρωποσοφίας, που έχει σχεδιάσει 2 συνολικά Goetheanum, αλλά κι άλλα αρχιτεκτονήματα, πίστευε στην δημιουργία μίας υγιέστερης κοινωνίας μέσα από την ενόραση των ανθρώπων, πίστευε στην χρήση  φυσικών υλικών αλλά και στην λειτουργικότητα των οργανικών, καμπύλων μορφών στην αρχιτεκτονική. Πίστευε με λίγα λόγια σε μια αρχιτεκτονική που θα εξυπηρετούσε υλικές και ψυχικές ανάγκες στην υπηρεσία της ανθρώπινης ζωής και της αυτογνωσίας. Το Goetheanum είναι ένα πολύ γνωστό κτίριο στην ιστορία της αρχιτεκτονικής.. Σύγχρονοι  αρχιτέκτονες που το έχουν επισκεφθεί και εξήραν την αρχιτεκτονική του είναι οι: Henry van de Velde, Frank Lloyd Wright, Hans Scharoun και Frank Gehry.

first_goetheanum3

Πολυάριθμοι εικαστικοί καλλιτέχνες συνέβαλαν στο κτίριο: μια ομάδα από αρχιτέκτονες δημιούργησαν την ασυνήθιστη ξύλινη δομή των διπλών θόλων κάμπτοντας μια συγκεκριμένη βάση, πρόσθεσαν χρωματιστά γυάλινα παράθυρα που ζωντάνεψαν το κτίριο, διάφοροι ζωγράφοι επίσης διακόσμησαν την οροφή με μοτίβα που απεικόνιζαν την πορεία της ανθρώπινης εξέλιξης, ενώ οι γλύπτες χάραξαν τις τεράστιες βάσεις των κιόνων, θόλους κι άλλα εσωτερικά στοιχεία του κτιρίου -που άλλωστε χαρακτηρίζεται από την γλυπτική του υπόσταση πολύ έντονα-. Ήδη κατά τη διάρκεια της κατασκευής, μουσικοί,  ηθοποιοί και χορευτές έκαναν τέχνη και performances σε ένα γειτονικό εργαστήριο. Όταν η αίθουσα Goetheanum ολοκληρώθηκε, το 1919, οι performances μεταφέρθηκαν απλώς στον χώρο που βρισκόταν κάτω από το μικρότερο θόλο του Goetheanum… Τρία χρόνια αργότερα δυστυχώς το πρώτο κτίριο καταστράφηκε..Οπότε ο Steiner ανέλαβε να κάνει το δεύτερο..

 8442153840_f7bb25f1cf_z

Το κτίριο εσωτερικά είναι βυθισμένο κυριολεκτικά σε μια ποίηση γλυπτικών ρυθμών, καμπύλων σχημάτων και πάλ χρωμάτων που ενοποιούν το σύνολο των μορφών σε ένα τρυφερό (!) ύφος αρχιτεκτονικής έκφρασης αφού κατά τον Steiner δεν θα έπρεπε απλώς να αποδίδει ιδιότητες του φυσικού σώματός μας αλλά και του αστρικού που χαρακτηρίζεται από μουσικές ιδιότητες!

g1

      arc173   g4

H αρχιτεκτονική του Steiner χαρακτηρίζεται από την απελευθέρωση των παραδοσιακών αρχιτεκτονικών περιορισμών, ιδίως από την άρση της υιοθέτησης της ορθής γωνίας ως βάσης για το σχέδιο οικοδόμησης. Αυτό το πέτυχε ήδη στο πρώτο Goetheanum χρησιμοποιώντας ξύλο που παρήγγειλε σε κατασκευαστές σκαφών προκειμένου να κατασκευάσει τις στρογγυλεμένες φόρμες του που χαρακτηρίζουν τις σκεπές, τα κουφώματα τις πόρτες και τα παράθυρα.. Για το δεύτερο Goetheanum χρησιμοποίησε σκυρόδεμα για να πετύχει γλυπτικές μορφές σε μεγάλη, αρχιτεκτονική κλίμακα. Η χρήση του σκυροδέματος για την επίτευξη οργανικά εκφραστικών μορφών ήταν μια καινοτομία για εκείνη την εποχή. Και στα δύο κτίρια, ο  Steiner δημιούργησε πολύ εκφραστικές κι όμορφες, αρμονικές φόρμες . Ο Steiner σχεδίασε περίπου 12-13 άλλα οικοδομήματα, κυρίως κατοικίες μέσα και γύρω από το Dornach.

 8442157130_068f522ef8_z
Rudolf Steiner: “Όταν η αρχιτεκτονική, αρχίζει να μας επηρεάζει εσωτερικά, συνειδητοποιούμε ότι υπάρχει ένα πληρέστερο αίσθημα του κόσμου, το οποίο μας ωθεί, ωθεί την ψυχή μας να εξωτερικευτεί, να  συμμετέχει στα πράγματα του κόσμου.. Γιατί η ψυχή μας δεν περιορίζεται τότε πλέον από το δέρμα του σώματός μας, αλλά συμμετέχει στο σύμπαν. Αυτός είναι ένας τρόπος να το συνειδητοποιήσεις αυτό.. Θα καταλάβουμε, επίσης, ότι ενώ  το εξωτερικό αρχιτεκτονικό στοιχείο μας στηρίζει, βαραίνοντας προς τα κάτω την ύπαρξή μας και δημιουργώντας μια ισορροπία, εμείς οι ίδιοι σε αυτή τη συνάντησή μας με το αρχιτεκτονικό στοιχείο, αναπτύσσουμε μια μουσική αίσθηση.”

arc172 

“Η Αρχιτεκτονική παράγει μια μουσική διάθεση στην εσωτερική μας ύπαρξη, και βλέπουμε ότι παρότι τα στοιχεία της αρχιτεκτονικής με εκείνα της μουσικής φαίνονται πολύ διαφορετικά, αν τα δεις εξωτερικά, μέσω αυτής της μουσικής διάθεσης που μας δημιουργείται, η  αρχιτεκτονική μας εμπειρία επιφέρει μια συμφιλίωση, μια ισορροπία μεταξύ αυτών των δύο στοιχείων."

    g17     g2

“Αν εξερευνήσετε τι παρουσιάζεται στη σειρά των πυλώνων και όλα όσα σχετίζονται με αυτούς, θα ανακαλύψετε ότι κάναμε μια προσπάθεια να βαρύνουμε τα στοιχεία της υποστήριξης, που γέρνουν προς τα κάτω και να το εξισορροπήσουμε  με μια ζωντανή κίνηση.,. Οι πυλώνες μας δεν είναι απλώς υποστηρικτικά στοιχεία όπως και τα επιστύλια, που εκτείνονται πάνω από τους πυλώνες δεν έχουν μόνο το χαρακτήρα της ανάπαυσης, υπηρετώντας μόνο την κορυφή γύρω από τους πυλώνες , αλλά έχουν έναν χαρακτήρα της ζωντανής ανάπτυξης, προέκτασης και κίνησης.”

02

“Προσπαθήσαμε να μεταφέρουμε τις αρχιτεκτονικές μορφές σε μια μουσική ροή, και να δημιουργήσουμε ένα συναίσθημα σε κάποιον που μπορεί να δει την αλληλεπίδραση μεταξύ των πυλώνων και όλων των πραγμάτων που τα συνδέουν. Αυτό μπορεί από μόνο του να διεγείρει ένα μουσικό κλίμα στην ψυχή.” Και θάλεγε κανείς πως η παρακάτω εικόνα μόνο να το επιβεβαιώσει μπορεί..η δε χρωματική αρμονία και διαβάθμιση εμένα μου θυμίζει έργο του μεγάλου Rothko.. <3

g8

Η ψυχή των κιόνων. “Μπορεί κανείς να αισθανθεί μια αόρατη μουσική, την ψυχή των κιόνων και τις αρχιτεκτονικές και γλυπτικές φόρμες που υπάρχουν σε αυτούς. Είναι σαν να έχουν ψυχή. Και η αλληλοεπίδραση των καλών τεχνών και των μορφών τους διαμέσου των μουσικών διαθέσεων που θα αποτελέσει ουσιαστικά το ιδανικό της τέχνης του μέλλοντος. Η μουσική του μέλλοντος θα είναι πιο γλυπτική από αυτήν του παρελθόντος.Η αρχιτεκτονική και η γλυπτική του μέλλοντος θα είναι πιο μουσικές από ότι ήταν στο παρελθόν. Αυτό θα είναι το βασικό. Ωστόσο, αυτό δεν θα σταματήσει τη μουσική από το να είναι μια ανεξάρτητη τέχνη. Αντίθετα, θα γίνει όλο και πιο πλούσια καθώς θα διεισδύει στα μυστικά των τόνων, όπως είπαμε χθες, δημιουργώντας μουσικές φόρμες από έξω,  από τα πνευματικά θεμέλια του σύμπαντος.

g14

Ωστόσο, όπως κάθε τι που είναι μέσα , θα πρέπει επίσης να είναι έξω,  -έτσι και στην τέχνη οτιδήποτε ζωντανό πρέπει να ενσωματωθεί σε ένα είδος οργανισμού - ο κόσμος της ψυχής ανάμεσα στη σειρά των πυλώνων και οτιδήποτε τους ανήκει  πρέπει επίσης να ενσωματωθεί εκεί. Αυτό συμβαίνει, ή τουλάχιστον θα έπρεπε να συμβαίνει και με την ζωγραφική των θόλων. Ακριβώς όπως οι πυλώνες και ότι τους ανήκει, αποτελεί το σώμα του κτιρίου μας, έτσι θα πρέπει να εμφανίζεται στους τρούλους - όταν είστε μέσα στο κτίριο -  η ψυχή του κτιρίου.

g9

Και όπως ακριβώς ο κόσμος φαίνεται να είναι πλήρης πνεύματος, όταν τον ερευνούνε τα όργανά μας παρατηρώντας προς τα έξω, έτσι και τα παράθυρά μας τα έχουμε φτιάξει με την νέα τέχνη της σκίασης από γυαλί που αντιπροσωπεύει το πνεύμα. Το σώμα, η ψυχή και το πνεύμα όλα θα εκφραστούν στο κτίριο μας. Το σώμα στην δομή των κιόνων, η ψυχή σε οτιδήποτε έχει να κάνει με τους θόλους, και το πνεύμα σε ό,τι υπάρχει στα παράθυρα.

g7

Νομίζω πως δεν χρειάζονται ιδιαίτερα σχόλια στις εικόνες από μένα, ίσως το μόνο που θα ήθελα να πω είναι πως κάτι που λείπει ΠΟΛΥ στις μέρες μας είναι η πνευματικότητα στην τέχνη …αυτός είναι κι ο λόγος που μια τέτοια ανάρτηση ( προορισμένη προφανώς για ελάχιστους) αξίζει να υπάρξει.. Η συνεχής ενασχόληση με την ύλη και την μηχανικότητα της ζωής μας κάνει συνεχώς αν ξεχνάμε πως μια και μόνη φορά ζούμε.. ως σώμα, πνεύμα αλλά και ψυχή..

g19                                                                           

Και συνεχίζουμε με το δεύτερο κτίριο του Steiner που ξεκίνησε το 1924 για να τελειώσει το 1928 μετά τον θάνατο του Steiner....Με έδρα το Dornach  μερικά χιλιόμετρα βόρεια της Βασιλείας στην Ελβετία το δεύτερο Goetheanum αποτελεί σήμερα το κέντρο της παγκόσμιας Ανθρωποσοφικής κοινότητας και την έδρα των πνευματικών και πολιτιστικών λειτουργιών της. Με 150,000 επισκέπτες κάθε χρόνο και περίπου 200διαλέξεις διαφόρων ειδών αλλά και διάφορες διοργανώσεις, εκθέσεις κλπ αποτελεί ένα πολιτισμικό πόλο της ευρύτερης περιοχής.

g5

Η Τέχνη ως το Φώς της Μυστηριακής Σοφίας

Αποσπάσματα από την πρώτη διάλεξη του Rudolf Steiner: Τεχνολογία και Τέχνη, Dornach, 28 Δεκεμβρίου 1914

“Η τέχνη οφείλει να μιλήσει στις ψυχές, με διαφορετικό τρόπο πλέον και το κτίριο Goetheanum  πρόκειται να είναι το πρώτο πραγματικά βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση της τέχνης αυτού του είδους και όχι βέβαια κάτι το τέλειο. Είναι στην πραγματικότητα μια απόπειρα  να δημιουργήσεις εκείνη την τέχνη που θα προκαλέσει την ψυχή  να γίνει εναργής ως προς την κατεύθυνση της σύγχρονης ζωής πλην όμως της πνευματικής σύγχρονης ζωής..

11

Ας θυμηθούμε την τετριμμένη σύγκριση που έκανα σε σχέση με το κτίριο  Goetheanum πριν λίγες εβδομάδες. Ρώτησα, "Πώς μπορούμε να συγκρίνουμε την επίδραση του Goetheanum με αυτή ενός παλαιότερου κτιρίου, ή ενός παλαιότερου έργου τέχνης γενικότερα;
Ένα έργο τέχνης από το παρελθόν εντυπωσίαζε με τις μορφές και τα χρώματα του. Οι μορφές και τα χρώματα του είναι που  έκαναν εντύπωση. Αν κάνουμε ένα διάγραμμά του και η φόρμα του είναι για παράδειγμα έτσι, τότε αυτή η φόρμα είχε αυτό το αποτέλεσμα στο μάτι (έκανε ένα σχέδιο). Το τί ήταν στον χώρο και με τι γέμιζε η  φόρμα ήταν αυτό που δημιουργούσε την εντύπωση. Το ίδιο και με τα χρώματα. Τα χρώματα στους τοίχους δημιουργούσαν την εντύπωση.
Με το δικό μας κτίριο τα πράγματα δεν θα είναι έτσι. Το δικό μας κτίριο προορίζεται να είναι - και αυτή είναι η φοβερή σύγκριση - σαν ένα καλούπι ζελέ που δεν θα υφίσταται για τους δικούς του λόγους, (εννοεί για το εξωτερικό του περίβλημα) αλλά για χάρη του ζελέ.

g16

Η λειτουργία του είναι να δώσει μορφή σε αυτό που τίθεται μέσα σε αυτό, και όταν είναι άδειο μπορείτε να καταλάβετε περί τίνος πρόκειται. Αυτό που κάνει το ζελέ είναι το σημαντικότερο πράγμα. Και το σημαντικότερο πράγμα με το κτίριο μας είναι το τι εμπειριώνεται ένας άνθρωπος όταν μπει μέσα στο κτίριο, οι εμπειρίες στα μύχια της ψυχής του, όταν αισθάνεται τα περιγράμματα των μορφών. Όλα αυτά τα οποία προκαλούν οι μορφές είναι στην ουσία αυτό που θα δημιουργεί αυτό το έργο τέχνης.

Το έργο τέχνης είναι αυτό που βιώνει η ψυχή όταν αισθάνεται το σχήμα των μορφών. Το έργο τέχνης είναι το ζελέ. Αυτό που έχει μέχρι σήμερα χτιστεί είναι η μούχλα του ζελέ, και γι 'αυτό έπρεπε να προσπαθήσουμε και να τροχοδρομήσουμε  ένα εντελώς νέο πρότυπο.

 g18

Το Goetheanum επίσης, δεν έχει στόχο να προκαλέσει μια άμεση επίδραση όπως συνηθιζόταν με την τέχνη στο παρελθόν, αλλά προορίζεται στην διάσταση της ψυχής , έτσι ώστε η ίδια η εμπειρία της ψυχής ως αποτέλεσμα αυτής της επίδρασης να είναι το έργο τέχνης..Αυτή  η διαδικασία προκαλεί μια μεταμόρφωση – για την οποία μπορώ να δώσω μόνο ενδείξεις - τη μεταμόρφωση ενός παλιού καλλιτεχνικού προτύπου σε ένα νέο, το οποίο μπορούμε να προσδιορίσουμε λέγοντας ότι, όταν η γλυπτική και το εικονιστικό στοιχείο κάνουν ένα βήμα μπροστά, αυτό οδηγεί σε ένα είδος μουσικής εμπειρίας. Υπάρχει επίσης το αντίθετο βήμα, από το μουσικό στοιχείο πίσω στη γλυπτική - ζωγραφική.
Αυτά είναι πράγματα που δεν έχουν δημιουργηθεί αυθαίρετα από την ανθρώπινη ψυχή, αλλά έχουν να κάνουν με τις πλέον ενδόμυχες ενορμήσεις. Δημιουργήθηκαν όπως όρισαν τα πνευματικά όντα που καθοδηγούν αυτή την εξέλιξη.

Το ξεκίνημα πρέπει να γίνει σε κάθε επίπεδο. Αν οι άνθρωποι βρουν ατελή πράγματα  στο κτίριο μας,  μπορούν να είναι σίγουροι ότι οι άνθρωποι που πραγματικά ασχολούνται με την κατασκευή, θα βρουν πολύ περισσότερες ατέλειες από τις δικές τους επικρίσεις - πολύ, πολύ περισσότερες. Υπάρχουν λάθη που πρέπει να βρεθούν στο κτίριο και τα οποία οι άνθρωποι που θα το αντικρύσουν για πρώτη φορά δεν θα μπορούσαν καν να διανοηθούν.

Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα. Το θέμα είναι ότι η αρχή γίνεται, κι υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα που πρέπει να γίνουν. Το σημαντικό δεν είναι η τελειότητα που μπορούμε να φτάσουμε σε αυτό που θα πρέπει να συμβεί, αλλά το ότι η αρχή γίνεται με το που κάτι νέο γεννιέται εδώ, όσο ατελές και αν είναι αρχικά . Γιατί κάθε τι νέο που έρχεται στον κόσμο είναι ατελές συγκριτικά με παλιά πράγματα που έχουν αντέξει στη δοκιμασία του χρόνου. Τα πράγματα που είναι παλιά έχουν φθάσει στο υψηλότερο επίπεδό τους, ενώ οι νέες δημιουργίες είναι ακόμη στα σπάργανα. Αυτό είναι προφανές.”

eurythmeum

          The Stuttgart Eurythmeum (in a photograph from 1924) built from a design by Rudolf Steiner. It was destroyed in World War II.

  Ο Steiner δεν ήταν μόνο ο δημιουργός νέων αρχιτεκτονικών μορφών, δημιουργώντας νέα μοντέλα αρχιτεκτονικής, αλλά ήταν επίσης ο εφευρέτης εντελώς νέων τεχνικών δυνατοτήτων. Ανέπτυξε ένα συγκεκριμένο πρότυπο για την βάση των ζωγραφικών έργων στους τρούλους, κι έδωσε κατευθύνσεις για την προετοιμασία των φυτικών χρωμάτων που χρησιμοποιούνται στους δύο τρούλους. Αργότερα, ζωγράφισε επίσης το μισό του μικρού τρούλου μόνος του, και το ξύλινο σκαλιστό άγαλμα του λεγόμενου Αντιπρόσωπου της Ανθρωπότητας - αφού έκανε το μοντέλο με τα χέρια του. Σχεδίασε επίσης τα μεγάλα παράθυρα στην κύρια αίθουσα, αλλά και τα ειδικά μηχανήματα που απαιτούνται για την χάραξη τους. Δούλεψε μαζί με τους καλλιτέχνες και τους εργάτες εμψυχώνοντάς τους.

 arc176

Rudolf Steiner

Αποσπάσματα από την δεύτερη διάλεξη με τίτλο: “Παροτρύνσεις για την μεταλλαγή
της ανθρώπινης καλλιτεχνικής εξέλιξης”, Dornach, 29 Δεκεμβρίου 1914

g13 ….Εάν παρατηρήσουμε τις διαφορετικές μορφές τέχνης, θα δούμε ότι η αρχιτεκτονική είναι αυτή που έχει περισσότερο αποσπαστεί από τον άνθρωπο ως όλον. Η αρχιτεκτονική είναι αποσπασμένη από τον άνθρωπο, επειδή αυτός την τοποθέτησε στην υπηρεσία των εξωτερικών παρορμήσεών μας, είτε εκείνων της χρησιμότητας, που απαιτούν δηλαδή  χρηστικές δομές, ή εκείνων που έχουν ιδεαλιστικούς στόχους, όπως συμβαίνει στην περίπτωση των θρησκευτικών κτηρίων. Θα δούμε επίσης πώς άλλες μορφές τέχνης έχουν μια οικειότερη σύνδεση με την πραγματική ύπαρξη του ατόμου από ότι έχει την αρχιτεκτονική. Η αρχιτεκτονική αποσυνδέεται συνεχώς με κάποιο τρόπο από τους νόμους της ανθρώπινης εσωτερικής ύπαρξης.

Κι όμως, αν το δούμε από την άποψη της πνευματικής επιστήμης, αυτός ο εξωτερικός χαρακτήρας της αρχιτεκτονικής  κατά ένα μεγάλο μέρος μπορεί να εξαφανιστεί.. Όταν αρχίζουμε να εξετάζουμε τον άνθρωπο, το πρώτο πράγμα που μας κάνει εντύπωση, -επειδή είναι το πιο εξωτερικό-, είναι το φυσικό σώμα. Αλλά το φυσικό σώμα και διαπερνάται και γεμίζει από το αιθερικό σώμα!.. Μπορούμε να το αποκαλέσουμε απλά διαστημικό σώμα ή να περιγραφεί ως κάποια οργάνωση στο διάστημα. Όμως το αιθερικό σώμα, που κατοικεί στο φυσικό σώμα και, όπως ξέρετε, επεκτείνεται πέρα από τα όρια του φυσικού σώματος, συνδέεται στενά με ολόκληρο τον κόσμο, και δεν μπορεί να το διανοηθούμε χωρίς την έννοια του χρόνου.

Βασικά όλα στο αιθερικό σώμα είναι ρυθμός. Ένας κυκλικός ρυθμός μιας κίνησης ή δραστηριότητας, που έχει έναν χωρικό χαρακτήρα μόνο ενόσω κατοικεί στο φυσικό σώμα. Για την ανθρώπινη επινοητική αντίληψη, είναι αλήθεια πως το αιθερικό σώμα εκφράζεται στις χωρικές εικόνες αλλά αυτές δεν αποτελούν την ουσιαστική φύση του, η οποία είναι κυκλική, ρυθμική, κινούμενη στον χρόνο.

g10

 

Η μουσική δεν κατέχει χώρο, αλλά είναι παρούσα στον χρόνο. Κι έτσι αυτό που έχει σημασία για το αιθερικό σώμα είναι η κινητικότητα, οι ρυθμικές μορφικές δραστηριότητες ή οι μουσικές ακολουθίες, δηλαδή η απόδοση της ποιότητας του χρόνου. Φυσικά, αυτό είναι ένα δύσκολο πράγμα για το ανθρώπινο μυαλό να το συλλάβει, καθώς είναι εξοικειωμένο κυρίως με χωρικές κι όχι με χρονικές μορφές στην αρχιτεκτονική, αλλά αξίζει τον κόπο να προσπαθήσουμε να κερδηθεί μια σαφής διάσταση το αιθερικού σώματος επιτρέποντας μουσικές ιδέες παρά χωρικές να μας βοηθήσουν.

 

Κατά συνέπεια μπορούμε να πούμε: Εδώ έχουμε το εξωτερικό όριο του φυσικού σώματός μας, και εάν σπρώξουμε προς τα έξω την εσωτερική μας οργάνωση, που είναι αποτυπωμένη  στο αιθερικό μας σώμα, έξω από αυτό το όριο, τότε είναι που προκύπτει  η αρχιτεκτονική. Όλοι οι νόμοι που είναι παρόντες στην αρχιτεκτονική υλική χρήση υπάρχουν και στο ανθρώπινο σώμα. Όταν προβάλλουμε τη ιδιαίτερη οργάνωση του ανθρώπινου σώματος έξω στον χώρο τότε έχουμε αρχιτεκτονική.

g11

 

Έτσι η μουσική περιέχει τους νόμους του εγώ μας, εν τούτοις όχι όπως εμφανίζονται στην συνηθισμένη, καθημερινή μας ζωή, αλλά παραχωμένοι στο υποσυνείδητο, στο αστρικό σώμα.. Το εγώ μας βυθίζεται, τρόπον τινά, κάτω από την επιφάνεια του αστρικού μας σώματος, προκειμένου να ρεύσει εκεί και να αποκτήσει μια στροφορμή ανάμεσα στην οργάνωση του αστρικού μας σώματος. 

Είναι επίσης γεγονός, ότι η δυνατότητά μας να εμπειριωθούμε ένα μουσικό έργο τέχνης εξαρτάται από αυτήν την εσωτερική μουσική δραστηριότητα του αστρικού σώματος: μόνο όταν ακούμε μουσική με το ειναι μας βυθιζόμαστε αμέσως στην εμπειρία του αστρικού μας σώματος, σε ορισμένες σφαίρες που είναι υποσυνείδητες. Αυτό μας οδηγεί σε ένα πολύ σημαντικό γεγονός. Ας δούμε τους εαυτούς μας ως αστρικές υπάρξεις. Ως κατόχους, ενός αστρικού σώματος: ποια είναι η φύση μας από αυτή την άποψη; Σαν αστρικά όντα έχουμε δημιουργηθεί από τον κόσμο σύμφωνα με μουσικούς νόμους. Δεδομένου ότι είμαστε αστρικά όντα συνδεόμαστε μουσικά με τον κόσμο. Είμαστε οι ίδιοι ένα μουσικό όργανο.”

                                                                                         

                                                                                            Ευχαριστώ για την ανάγνωση                                         

 

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...